Volmaakte tegenhanger van Voskuils ‘Het Bureau’

In Hedda Martens’ tweede roman Op dit uur van de dag staat Philip Boode centraal. Hij werkt op een verzekeringskantoor en in ledige uren geeft hij zich over aan zelfdestructieve hersenspinsels.

Philip Boode, de aimabele en o zo ‘aangepaste’ hoofdpersoon van Hedda Martens’ tweede roman Op dit uur van de dag, werkt al vijftien jaar op een verzekeringskantoor in een betonkolos aan de snelweg. Hij houdt van zijn werk omdat alles zichzelf wijst en hij, zonder erbij te denken, onderdeel is van een structuur. Thuis is hij overgeleverd aan zichzelf, aan de chaos van zijn herinneringen en gedachten die alleen maar om hemzelf draaien en hem voortdurend confronteren met gêne over zijn bestaan. Vrije tijd ervaart hij als inspanning, het kantoor als vakantiebestemming.

We kennen dit soort op het oog saaie maar in werkelijkheid complexe figuren uit het eerdere werk van Hedda Martens, een pseudoniem van Henriette Plantenga (1947). In haar verhalenbundels Sjibbolet en andere verhalen (1982), Een naald op het water (1992) en Iemandsland (2005) draait het steeds om overgevoelige mensen die opgesloten zitten in hun eigen, minutieus beschreven denkwereld. Ook in haar eerste roman, De postbode (2008), zijn de personages gefascineerd door de vraag wie zij zijn en hoe dat eigenlijk kan worden vastgesteld. Hedda Martens is een groot stilist maar geen gewiekste verteller. Haar verhalen spelen zich voornamelijk af in de binnenwereld van de personages. Bij gebrek aan verwikkelingen, kan dat nogal langdradig uitpakken.

Op dit uur van de dag is als kantoorroman de volmaakte tegenhanger van Voskuils meeslepende Het Bureau, waarin waarin we jaar in jaar uit meebeleven hoe afdelingschef Maarten Koning en zijn eigenaardige collega’s zich tot elkaar verhouden. Philip Boode vertelt niets over zijn kantoorgenoten, alles speelt zich af in zijn eigen hoofd. ’s Avonds, als de onopvallende kantoorklerk zich thuis in zijn verstelbare stoel ligt te bezuipen en aantekeningen maakt in zijn notieboek, geeft hij zich over aan zelfdestructieve hersenspinsels.

Dit artikel werd gepubliceerd in NRC Handelsblad op Vrijdag 9 december 2011, pagina 10 - 11. U kunt het hele artikel hier lezen en het boek bestellen.