Twee toppen, weinig serieuze resultaten

Zowel de EU-top in Brussel als de klimaattop in Durban sloten dit weekend af met een akkoord.

Op de EU-top in Brussel, die van tevoren als ‘top der toppen’ werd bestempeld, zijn 26 van de 27 lidstaten het eens geworden over meer begrotingsdiscipline. Alleen Groot-Brittannië haakte af. Economen zijn kritisch over het nieuwe ‘begrotingspact’; de maatregelen zouden niet verregaand genoeg zijn. Er werden vier belangrijke afspraken gemaakt.

Ten eerste verplichten de deelnemende landen zich het budgettekort niet verder te laten oplopen dan een half procent van het bbp (bruto binnenlands product). Anders treedt het ‘automatische’ sanctiemechanisme in werking. De Europese Commissie houdt toezicht en het Europees Hof dwingt naleving af.

Daarnaast gaat het permanente noodfonds ESM, als opvolger van het crisisfonds EFSF, een jaar eerder van start: in juli 2012. De landen moeten op ieder moment de beschikbaarheid van 500 miljard euro aan kredieten garanderen. Bovendien beslissen de eurolanden met een gekwalificeerde meerderheid van 85 procent over hulpacties van het ESM, wat Duitsland, Frankrijk en Italië vetorecht geeft. De ECB koopt niet op grote schaal staatsobligaties, zoals sommigen wilden.

Ten slotte sluizen de eurolanden 150 miljard dollar naar het Internationaal Monetair Fonds (IMF), en de overige EU-landen 50 miljard. Dit geld gaat in de ‘algemene’ pot en is niet specifiek bedoeld voor leningen aan eurolanden.

Op de klimaattop in Durban, Zuid-Afrika werd gisteren op het laatste moment ook nog een akkoord bereikt. Afgesproken is om het Kyoto-protocol, het enige klimaatverdrag dat nu in werking is en dat eind 2012 afloopt, met vijf jaar te verlengen. In het Kyoto-protocol hebben alleen geïndustrialiseerde landen uitstootbeperkingen afgesproken. De top is er niet in geslaagd om voor landen als India, Brazilië en China ook limieten overeen te komen. Wel is besloten dat nieuwe onderhandelingen in 2015 tot een nieuw klimaatverdrag moeten leiden dat uiterlijk in 2020 ingaat. De top werd een dag verlengd, omdat de landen toch een gezamenlijke slotverklaring wilden opstellen.

Voor wie vooraf weinig van de klimaattop verwachtte, is de top een succes. Voor het eerst in de geschiedenis hebben alle landen, waaronder ook China, de Verenigde Staten en India, toegezegd dat ze willen meewerken aan een bindend akkoord. Daarmee is de weg vrij voor een akkoord, waarin niet langer onderscheid wordt gemaakt tussen geïndustrialiseerde landen en ontwikkelingslanden.

Natuurorganisatie WWF reageerde kritisch. „Er is niet echt een deal bereikt”, zei klimaatcampagneleider Samantha Smith. „Het is een aangelengd akkoord, zodat iedereen tevreden gesteld kon worden.” Klimaatwetenschapper Alden Meyer wees erop dat de top in ieder geval niet is mislukt: „Een ramp is voorkomen, maar we hebben tegelijk weinig gedaan om verdere groei van de uitstoot tegen te gaan.” (NRC)