Republikein noemt Palestijnen 'verzonnen volk'

De ondiplomatieke Newt Gingrich valt in de smaak bij Republikeinse kiezers. „Deze mensen zijn terroristen”, zei hij zaterdag op tv over de Palestijnen. Het leverde hem langdurig applaus op.

DES MOINES, IA - DECEMBER 10: Former speaker of the House Newt Gingrich, speak during the ABC News GOP Presidential debate on the campus of Drake University on December 10, 2011 in Des Moines, Iowa. Rivals were expected to target front runner Gingrich in the debate hosted by ABC News, Yahoo News, WOI-TV, The Des Moines Register and the Iowa GOP. Kevork Djansezian/Getty Images/AFP == FOR NEWSPAPERS, INTERNET, TELCOS & TELEVISION USE ONLY == AFP

Newt Gingrich, de nieuwste koploper in de race voor de Republikeinse nominatie voor het Amerikaanse presidentschap, is niet als Rick Perry, Michele Bachmann of Herman Cain. Hij is de vierde kandidaat die kiezers een kans geven als alternatief voor de gedoodverfde kandidaat Mitt Romney. Maar anders dan bij de vorige drie, lopen bij Gingrich de kiezers niet weg.

Dit weekend lag hij onder vuur over opmerkingen die hij had gemaakt over de Palestijnen. Maar moeiteloos oogstte hij tijdens een debat in de staat Iowa het meeste applaus.

Gingrich zei vrijdag tegen The Jewish Channel dat de Palestijnen een „verzonnen volk zijn, in feite Arabieren”. De uitspraak kwam na afloop van een conferentie waar verschillende Republikeinse kandidaten, onder wie Gingrich, hun steun aan Israël beleden.

De uitspraak werd als ‘vulgair’ en ‘belachelijk’ afgewezen door Palestijnse leiders. Gingrich leek in de loop van zaterdag op zijn uitspraak terug te komen. Hij liet een verklaring uitgaan waarin stond dat hij achter de twee-statenoplossing tussen Israël en de Palestijnen staat.

Maar tijdens een debat in Iowa dat zaterdag rechtstreeks op televisie werd uitgezonden, nam Gingrich niets van zijn stelling terug. Hij zei onder meer: „Deze mensen zijn terroristen. Ze leren terrorisme op hun scholen”. En: „Het is tijd dat iemand eens lef heeft en zegt: er is genoeg gelogen over het Midden-Oosten.”

Gingrich kreeg langdurig applaus van het publiek, en de andere kandidaten aarzelden om de koploper op dit onderwerp aan te vallen.

De controverse over de uitspraken van Gingrich dringt zo niet door in de Republikeinse partij. De kandidaten verschillen, op de libertaire buitenbeen Ron Paul na, niet veel van mening over buitenlands beleid, en proberen elkaar in conservatisme te overtreffen. Mitt Romney, die zoals verwacht zaterdag de aanval zocht tegen Gingrich, bracht op dit onderwerp alleen als verweer dat hij Israël niet in het openbaar in verlegenheid zou brengen en alleen achter gesloten deuren vrijuit zou spreken.

De conservatieve en ondiplomatieke toon van Newt Gingrich lijkt Republikeinse kiezers steeds meer te bevallen. In de strategisch cruciale staat Iowa, waar op 3 januari de eerste voorronde (‘caucus’) wordt gehouden, leidt Gingrich met 31 procent, tegen 17 procent voor Romney en 16 procent voor Paul. De winnaar in Iowa krijgt doorgaans veel aandacht en voordeel in de rest van de campagne.

Gingrich, oud-leider van de Republikeinen in het Huis van Afgevaardigden, is als ongepolijste, uitgesproken kandidaat favoriet bij Republikeinse kiezers. De partijelite ziet hem als onverkiesbaar tegenover president Obama en steunt de gematigder ogende Romney.

Voor Romney verliep het debat van zaterdag niet goed. Hij kreeg boegeroep te horen vanuit de zaal, toen hij een discussie met Rick Perry afkapte met de woorden: „Wedden? 10.000 dollar?”

Een weddenschap, en dan nog voor een bedrag dat de meeste Amerikanen nooit op hun bankrekening zullen zien, werd door politieke analisten als grote en voor hem hoogst ongelegen blunder beschouwd.

Guus Valk