Na crisistop volgt bezuinigingsdiscussie

Weinig bedrijfsnieuws deze week, maar wel veel discussie over de bezuinigingen. Cijfers die het CPB dinsdag vrijgeeft geven de politiek richting.

Vicepremier Maxime Verhagen (CDA) zei het vrijdag na afloop van de ministerraad: „De seinen staan op oranje.” En: „De cijfers van De Nederlandsche Bank zijn een nieuw signaal dat de economie in zwaar weer verkeert.”

Het wordt een belangrijke week voor het kabinet. De Nederlandsche Bank rekende vorige week al voor dat het kabinet zeker vijf miljard euro extra zal moeten bezuinigen, bovenop het eerder afgesproken bezuinigingspakket van 18 miljard euro. Morgen komt het Centraal Planbureau (CPB) met nieuwe ramingen over de Nederlandse economie. Alles wijst er op dat de cijfers zullen tegenvallen en dat het kabinet dit voorjaar nieuwe maatregelen moet treffen.

En dat gaat discussie opleveren. Zo is is het h-woord terug op het Binnenhof. Het al dan niet beperken van de hypotheekrenteaftrek is een onderwerp dat de gemoederen normaliter vooral tijdens verkiezingscampagnes flink bezighoudt. Coalitiepartijen VVD en CDA en gedoogpartner PVV spraken af dat zij de renteaftrek ongemoeid zouden laten. Maar nu wordt er openlijk gespeculeerd over de vraag of de hypotheekrenteaftrek tóch moet worden beperkt. Nood breekt wetten.

Het begon vorige week met CDA-prominent Jaap de Hoop Scheffer, die op BNR Nieuwsradio zei dat het „zonneklaar” is dat er iets moet gebeuren aan de hypotheekrenteaftrek. Vrijdag zei Verhagen dat alle taboes in het geval van extra bezuinigingen bespreekbaar moeten zijn. „Iedere partij heeft heilige huisjes, maar ook die kunnen een lekkende dakkapel hebben. En dan zul je maatregelen moeten nemen.” CDA-partijvoorzitter Ruth Peetoom zei zaterdag in deze krant dat het kabinet „voorbij gaat aan allerlei hervormingen die wel nodig zijn”, op de gezondheidszorg, de arbeidsmarkt en de woningmarkt.

VVD-coryfee Ed Nijpels was gisteren bij televisieprogramma Eva Jinek op zondag duidelijk over de hypotheekrenteaftrek. Gelet op de extra bezuinigingen tussen de vijf en tien miljard euro die nu op Nederland afkomen, zei Nijpels, „kan geen enkele partij het zich veroorloven dit onderwerp onbespreekbaar te laten”.

Maar even later liet minister van Financiën Jan Kees de Jager (CDA) bij Buitenhof weten dat het beperken van „de love baby van de media” de schatkist minder oplevert dan wordt aangenomen. „Rond de 90 procent van de hypotheekrenteaftrek komt terecht bij werkende mensen”, zei hij. „Gelet op de economische groei wil je die niet te zwaar extra belasten.”

De Jager is wel blij dat alle taboeonderwerpen bespreekbaar worden, zei hij. „Als andere ministers in het kabinet dat zeggen... Dat vindt de minister van Financiën prachtig.”

De vraag is hoe gedoogpartij PVV zich opstelt bij een nieuwe bezuinigingsronde. Driekwart van de PVV-stemmers vindt dat partijleider Wilders niet akkoord mag gaan met nieuwe bezuinigingen, zo bleek gisteren uit een opiniepeiling van Maurice de Hond.

Kortom, speculaties zijn er genoeg, maar de nieuwe bezuinigingsmaatregelen zullen pas dit voorjaar duidelijk worden. Het kabinet wacht de langetermijnraming van het CPB af, in februari. Tot die tijd, zei minister De Jager gisteren, valt er „niks te zeggen”.

Het Amerikaanse post- en logistiekconcern Federal Express (FedEx) komt deze week met zijn halfjaarcijfers. De logistieke markt van pakketvervoer is voor analisten een belangrijke graadmeter voor de gezondheid van de mondiale economie. In september stelde FedEx de winstverwachting voor dit jaar bij. Maar analisten verwachten volgens The Financial Times dat de resultaten zullen meevallen. Ook Best Buy, een elektronicaketen in de VS, komt met cijfers. Die zeggen iets over het consumentenvertrouwen. Al lijkt het of de Amerikanen, ondanks alle onzekerheden op de beurzen en de huizenmarkt, het winkelen weigeren op te geven. Ze blíjven spenden. Tijdens Black Friday, de traditionele start van de kerstinkopen in Amerika, draaide Best Buy een topomzet.