Misschien kan Indonesië nu excuses aanbieden

De laatste fase van Rawagede viel in dezelfde maanden van 1945 waarin de Bersiap plaatsvond. Rawagede haalde alle media, de Bersiap is bij de meeste Nederlanders niet bekend. De Oorlogsgravenstichting is de enige organisatie die op een geweldige manier zorg draagt voor de graven van de duizenden slachtoffers in Indonesië, de meesten niet geïdentificeerd in verzamelgraven. In NRC Handelsblad heb ik daar nog nooit foto’s van gezien.

Nederlandse gevangenen in Japanse kampen die na 15 augustus 1945 alsnog in die kampen zijn overleden, worden in Nederland bij de nationale herdenking op 15 augustus niet herdacht. Nederlandse slachtoffers van de Bersiap – onder wie mijn grootmoeder en twee tantes – en de bij onze ‘bevrijding’ gesneuvelde Gurkha’s ook niet. Bij navraag bij het organiserende comité kreeg ik als antwoord dat dit gebeurtenissen waren van na 15 augustus 1945. Ja, dat wist ik al. Als corveeër bij het Rode Kruis was ik in Soerabaja betrokken bij het opsporen en bergen van deze slachtoffers van de moordpartijen.

Natuurlijk is het goed dat er excuses zijn aangeboden voor de moordpartij in Rawagede. Zou het niet een geweldig gebaar zijn van Indonesië om op 15 augustus 2012 excuses aan te bieden voor die Nederlandse Bersiapslachtoffers? En aandacht te geven aan de moorden op Chinezen en Japanners uit diezelfde tijd?

Ik hoef geen geld te hebben voor mijn vermoorde familieleden, ik zou mij diep schamen. Het is al genoeg als de Indonesische ambassadeur, die er toch bij is, zijn krans, die er toch al is, legt op een aparte plaats bij dat monument, gewijd aan de periode na 15 augustus 1945. Hij hoeft niets te zeggen, in gedachten zal ik hem bedanken. Het gaat mij eigenlijk niet om een excuus, het gaat mij om erkenning, het kennen van die slachtoffers. Voor de generatie die na ons komt.

Jan A. Somers

Delft

    • Jan A. Somers