Medailles op WK in Perth tonen groeiende professionaliteit zeilers

Marit Bouwmeester (goud) en Pieter-Jan Postma (zilver) zijn exemplarisch voor de opmars van het Nederlandse zeilen. Op de WK in Perth valt deze week nog meer eremetaal te verwachten.

Marit Bouwmeester of the Netherlands waves a flag towards spectators after winning the gold medal in the women's Laser Radial class at the ISAF World Sailing Championships off Fremantle near Perth on December 11, 2011. RESTRICTED TO EDITORIAL USE - STRICTLY NO COMMERCIAL USE AFP PHOTO / Greg WOOD AFP

Vier evenementen wilde ze dit jaar winnen. Ambitieus – maar zo is Marit Bouwmeester. Vier jaar geleden, ze was pas negentien jaar oud, riep ze eens op het terras van het Regatta Center in Medemblik: „Ik wil de wereld domineren.” Eind 2011, zeven maanden voor de Olympische Spelen in Londen, heeft ze het voor elkaar. Ze won alle vier de wedstrijden die ze voor zichzelf had geselecteerd: de Delta Lloyd Regatta in Medemblik, de wereldbekerwedstrijd in het olympische water van het Zuid-Engelse Weymouth, de pre-olympische races in Weymouth, en de wereldtitel in Perth.

Marit Bouwmeester, inmiddels 23 jaar, werd gisteren voor de westkust van Australië voor het eerst wereldkampioen in de Laser Radial, een eenmansboot die sinds 2008 de olympische status geniet. „Ik ben superblij met deze eerste echte grote titel”, zei ze vanochtend vanuit Perth.

Ze was er vanavond graag bij geweest, bij de verkiezing van de Nederlandse sportvrouw van het jaar. Maar wereldtitels in december zijn te laat voor het sportgala van 2011, en te vroeg voor 2012. Jammer? „Nee hoor, de genomineerde meiden zijn supergoede sporters. Bovendien hou ik me niet zo mee bezig met zaken waarop ik geen invloed heb.”

Het typeert de professionaliteit waarmee Bouwmeester de olympische zeilwereld heeft veroverd. De blonde Friezin is een product van de nieuwe opleidingsstructuur die mede dankzij haar coach, de Engelsman Mark Littlejohn, in 2005 werd opgezet in het Nederlandse topzeilen.

Na de teleurstellende prestaties tijdens Olympische Spelen van Athene (2004) gooide het Watersportverbond het roer radicaal om, met meer competitie en professionaliteit als uitgangspunten. „Mark is de allerbeste coach die je je kunt wensen”, zegt Bouwmeester. „Daarbij heeft hij een supergoed systeem opgezet waarin je wordt beloond voor je resultaten. Hoe beter je presteert, des te meer er mogelijk is bij de bond. Elke zeiler krijgt precies wat hij nodig heeft. En toch is de kernploeg echt een team.”

Het nieuwe beleid begint zijn vruchten af te werpen, zo bleek in de eerste week van de WK in Perth. Direct na het succes van Bouwmeester won provinciegenoot Pieter-Jan Postma in de Finn-klasse zijn afsluitende medalrace. Dat bleek net niet voldoende voor de titel. Het goud was voor de Engelsman Giles Scott, met minimaal verschil: één punt.

Dat betekende Postma’s tweede zilveren medaille op een WK. In 2007 was hij in het Portugese Cascais ook al eens tweede geworden. Maar deze keer kwam hij van ver. „Ik ben er zeker blij mee”, zegt Postma vanuit Australië. „Het is heel anders dan in Cascais. Ik ben nu veel bewuster aan het zeilen. Het is bizar, de progressie die ik de afgelopen tijd heb gemaakt. Vorig jaar was ik twintigste op de WK. Mijn niveau blijft groeien, sneller dan dat van de concurrentie. Maar ik kan voor de Spelen van volgend jaar nog grote stappen maken. Ik kan fysiek nog wat sterker worden. En het matchracen moet beter.”

De WK in Perth, in alle tien olympische zeilklassen, vormen een belangrijke graadmeter voor de staat waarin de Nederlandse ploeg verkeert, met het oog op de Olympische Spelen van Londen. Want in het graafschap Dorset, in de baai tussen Weymouth en het schiereilandje Portland, moet het volgend jaar gebeuren, vindt het Watersportverbond. In het olympische water van Qingdao behaalde Nederland in 2008 tweemaal zilver, dankzij Lobke Berkhout en Marcelien de Koning (470-klasse) en de Yngling-zeilsters.

Maar in Weymouth ligt de lat echt hoger. Niet alleen rekent de bond op meer medailles, er moet goud tussen zitten. Want ondanks de rijke geschiedenis is het inmiddels 75 jaar geleden dat een Nederlander voor het laatst in een zeilboot olympisch goud behaalde: Daan Kagchelland lukte dat in 1936 in de Kieler Fjord, tijdens de Spelen van Berlijn. Stephan van den Berg deed het hem na in 1984, in Los Angeles, maar dat was op een surfplank.

De resultaten van de Nederlandse ploeg zijn opvallend. Tijdens de pre-olympische testwedstrijden in Weymouth, afgelopen zomer, verrasten de Nederlandse zeilers zelfs hun Engelse concurrenten, met goud voor Bouwmeester en windsurfer Dorian van Rijsselberge, zilver voor Rutger van Schaardenburg (Laser), en brons voor Postma en de 470-wereldkampioenen Lisa Westerhof en Lobke Berkhout. Zij horen ook in Perth bij de favorieten. „Er zit veel nieuwe energie in de ploeg”, zegt Postma. „Sinds die resultaten in Weymouth zijn we meer zelfverzekerd, meer ontspannen. Dat is een mooie combinatie.”

Bouwmeester roemt niet alleen de sfeer in de ploeg, maar ook de mogelijkheden die haar worden geboden. Zij werkte de afgelopen tijd veel met Jacco Koops, de coach achter de Nederlandse 470-successen. Ook de andere Nederlandse zeilers ‘gebruiken’ coaches uit andere klassen om completere sporters te worden. Zo gaat Postma begin volgend jaar aan het werk met de Zuid-Afrikaanse coach Ian Ainslie, om tactisch beter te worden in rechtstreekse boot-tegen-boot-duels.

Bouwmeester, inmiddels torenhoog favoriet voor olympisch goud, kreeg haar eerste wereldtitel niet cadeau in Perth. Domineren deed ze in elk geval niet; ze was de hele week in de achtervolging op haar Belgische rivaal Evi van Acker. Zelfs in de medalrace was Van Acker uit het zicht verdwenen. Die finale was „een nachtmerrie”, zei Bouwmeester. „Normaal komt de zeewind opzetten, en nu kwam hij maar niet. De wind zakte alleen maar meer weg. We zaten superdicht bij de kant en ik kwam in een soort windwak terecht. Dus ik baalde en Evi zeilde supergoed. Maar ze maakte een fout en moest een strafrondje draaien. Helaas voor haar. Ik ben zo blij dat ik eindelijk een echte titel heb. Dit is echt voor mij en het hele team. Hopelijk volgen er nog meer medailles voor de Nederlanders deze week.”

    • Rob Schoof