Kunstcentrum Niemeyer (43 miljoen) haalt eerste verjaardag niet

Nog geen jaar na de grootste opening van het Niemeyer Centrum sluit het weer de deuren. Foto Reuters

Het kostte 43 miljoen euro, is ontworpen door een wereldberoemde Braziliaanse architect en Hollywoodsterren lopen ermee weg. Toch heeft het Noord-Spaanse kunstcomplex Centro Niemeyer gisteren, nog geen jaar na zijn opening, de deuren gesloten.

Het Centro Niemeyer, vernoemd naar de 103-jarige architect Oscar Niemeyer staat in Avilés, een industriële stad in Asturië met zo´n 90.000 inwoners. Het stadje was tot ver in de jaren tachtig een van de meeste vervuilde steden van West-Europa en het imago kon ook in 2011 nog altijd een goede oppepper gebruiken. Het prestigieuze culturele centrum bleek niet de oplossing, ondanks de reusachtige investering: vier steriel witte gebouwen op een eiland middenin de rauwe zeehaven. Een enorm auditorium, een toren met horeca, een halve bol als expositieruimte en een laag bezoekerscentrum.

Het Centro Niemeyer is onderuit gegaan door de economische crisis en een hoogoplopend conflict tussen plaatselijke politici. Weggegooid geld en weggegooide schoonheid, aldus de vele lokale protestanten die de sluiting tevergeefs hebben proberen tegen te houden. Die duren op internet nog altijd voort, mede gevoed door de geruchten willen dat de nieuwe president het centrum over een paar maanden wil heropenen.

In Spanje zijn er meer centra waarvan de toekomst onzeker is geworden. Voordat de economische crisis uitbrak, schoten overal in Spanje culturele initiatieven uit de grond. Elke stad bouwde musea of andere kunstcomplexen, waarvoor niet zelden beroemde architecten in de arm werden genomen. Maar nu de crisis al drie jaar aanhoudt, blijkt dat sommige plannen te ambitieus zijn geweest.

Voor het Centro Niemeyer kwam daar een politieke ruzie bovenop, een conflict dat tekenend is voor de staat van de Spaanse kunstensector. De ruzie ontstond tussen het vroegere socialistische regiobestuur en de rechtse partij die nu aan het roer is. De laatste vond de programmering onder de maat en beweerde dat de bezoekersaantallen veel lager waren dan altijd was beweerd en belastinggeld zou op zijn gegaan aan het invliegen van Brad Pitt en luxe feestjes.

De socialisten ontkennen alle aantijgingen van wanbeheer en geldverspilling. Ze stellen dat de nieuwe machthebbers het project uit wraak zwartmaken. Het conflict zal waarschijnlijk door de rechter moeten worden beslist. De regioregering heeft in elk geval de subsidie gestaakt en de stichting moet 15 december de sleutels van het centrum inleveren.