IJsberen, vriesblaren en barre terugtocht in open boten

In het kielzog van Reinout Oerlemans’ verfilming van de overwintering op Nova Zembla, is er een aangepaste heruitgave verschenen van het kinderboek dat Lineke Dijkzeul in 1998 over de episode schreef.

Voor wie na het zien van de avonturenfilm Nova Zembla nog een keer wil afreizen naar het ijselijke Hoogste Noorden, is er nu Bevroren Tijd (1998) van Lieneke Dijkzeul. Zij liet zich inspireren door het feitelijke reisverslag over de gestrande tocht om de Noord zoals in 1596-1597, opgetekend door bemanningslid Gerrit de Veer. Helaas is die poëtische titel veranderd in het prozaïsche ‘De Overwintering op Nova Zembla’ (12+) en daarom lijkt het logischerwijze ‘het ware verhaal’ te zijn.

En inderdaad: vanuit het perspectief van Laurens en Jan, de jongste scheepsmaten van Heemskerck, roept Dijkzeul een huiveringwekkend waarheidsgetrouw beeld op van de eindeloze poolnacht: ‘de kou, de honger en de vervloekte duisternis’. Onmenselijk is het leven in ‘het Behouden Huys’, waar zonder klok de tijd lijkt stil te staan. Gruwelijk zijn de ‘gescheurde afgebrokkelde nagels, gesprongen vriesblaren en gezwollen knokkels’. Smerig is de stank van de stervenden. En onwaarschijnlijk frustrerend de barre terugtocht in twee open boten.

Dit artikel werd gepubliceerd in NRC Handelsblad op Vrijdag 9 december 2011, pagina 10 - 11. U kunt het hele artikel van Mirjam Noorduijn hier lezen.