Hoeveel demonstranten waren er nu?

Vanmiddag was ik nog even op het Manegeplein om te zien  hoeveel betogers Verenigd Rusland had weten op te trommelen voor de pro-Kremlindemonstratie ter gelegenheid van de Dag van de Grondwet. Volgens de staatstelevisie waren het er 25.000, volgens mijn eigen waarnemingen 5.000, van wie een groot deel na een paar minuten op het koude plein te hebben gestaan al gauw de stad introk om boodschappen te doen of naar de  dure winkels te kijken. De  meeste aanwezigen kwamen namelijk uit de provincie en een door de partij betaald dagje Moskous klatergoud kijken is natuurlijk nooit weg. Bovendien kregen velen een bonus van driehonderd roebel. Een van de sprekers zei: ,,Wie is  er tegen ons?” Om zelf het antwoord te geven: ,,De oligarchen, de media die de betoging van zaterdag hebben verslagen, het Westen, Gorbatsjov die al een keer een land in de vernieling heeft geholpen en dat nu opnieuw wil doen, Congresleden.”

Waarom de oligarchen ineens werden genoemd was me aanvankelijk een raadsel. Wat hadden Poetins beste en naaste vrienden ineens misdaan? Maar kort daarna kwam het nieuws dat Michail Prochorov (goed voor 18 miljard dollar) zich kandidaat ging stellen voor de presidentsverkiezingen en dus Poetins tegenstander was geworden. De media (ook de staatsmedia) kregen ervan langs, omdat ze de demonstratie van zaterdag op een objectieve, journalistieke wijze hadden verslagen en ook nog eens hadden uitgezonden; het Westen krijgt  altijd op zijn kop, tot het moment dat er grote contracten in het Kremlin moeten worden ondertekend en alles ineens koek en ei is; Gorbatsjov heeft opgeroepen tot nieuwe verkiezingen en betwist de overwinning van VR, bovendien is dankzij zijn beleid de Sovjet-Unie uiteengevallen; de Congresleden spreken voor zichzelf, want dat zijn sowieso de aartsvijanden van het Russische volk.

Opvallend was  dat bijna niemand zin had om de leuzen ‘Poetin! Rusland!’ te scanderen. Gejuicht werd er op bevel alleen in de voorste gelederen, waar ook de tv-camera’s stonden opgesteld, die, inzoomend op de aanwezigen (kinderen en bejaarden uit de provincie, vakbondsleden uit Moskou), de indruk vestigden dat het hele plein zwart zag van de mensen. Wat is er toch met VR aan de hand, dat niemand, behalve de Doemaleden natuurlijk, ook maar iets om die partij geeft?

Omgekeerd evenredig was de stemming zaterdag op Bolotnaja Plosjad. Iedereen die daar heen was gekomen, was enthousiast en vol hoop, hoe bang ze soms ook waren voor een gewelddadig ingrijpen van de politie. Die angst hoor ik, nu de demonstratie voorbij is, steeds vaker bij mijn jonge vrienden en kennissen. ,,We waren doodsbang. Waarom denk je anders dat we vroeger nooit durfden te demonstreren?” zeggen ze meestal. Een erfenisje van Stalin, zullen we maar zeggen.

Volgens de autoriteiten waren op Bolotnaja Plosjad slechts  25.000 betogers. Ikzelf telde er echter 60.000 met een uitloop naar 80.000 omdat de menigte zich steeds ververste. Andere onafhankelijke waarnemers hebben het over 100.000 à 150.000, wat me weer wat verdreven lijkt. Maar een satellietfoto geeft meer duidelijkheid. Kijk zelf maar en reken vooral, dan blijkt dat de autoriteiten proberen het protest te bagatelliseren. Luchtfoto van de demonstratie van zaterdag

    • Michel Krielaars