Demonstreren (2)

Hoeveel betogers er gisteren op het Moerasplein waren?  Veel – ergens tussen de 40.000 en 100.000, want er was een enorm verloop. Maar indrukwekkend oogde het allemaal wel, vanaf het moment dat zo’n 5.000 betogers van het Plein van de Revolutie naar het protestveld marcheerden, door een corridor van politiemannen, langs het hoofdkwartier van de

Hoeveel betogers er gisteren op het Moerasplein waren?  Veel - ergens tussen de 40.000 en 100.000, want er was een enorm verloop. Maar indrukwekkend oogde het allemaal wel, vanaf het moment dat zo’n 5.000 betogers van het Plein van de Revolutie naar het protestveld marcheerden, door een corridor van politiemannen, langs het hoofdkwartier van de FSB.

Opvallend, lovenswaardig en uniek was ook dat er niemand werd gearresteerd, omdat de betogers zich grotendeels aan de afspraken hielden. Misschien speelde daarbij ook het adagium mee, dat een politiegeneraal me ooit verklapte: ,,Als ze met 1.000 komen, dan pakken we iedereen op, komen ze met 10.000 dan doen we niets, zijn ze met 100.000 dan doen we met ze mee.”

Interessant was gisteren dat Russen van iedere gezindheid deelnamen aan het voor Russische begrippen massale protest tegen de vervalsing van de verkiezingsuitslagen en het regime van Poetin: communisten, anarchisten, nationalisten, sociaaldemocraten, kerkgangers, liberalen, apolitieken. De meerderheid van hen was bovendien jong: twintigers en begin-dertigers. Het had iets moois, alsof er na twintig jaar weer een civic society was opgestaan van vooral jonge burgers die niet meer alles accepteren wat hun door de politieke leiding van het land wordt voorgeschoteld.

De hele bijeenkomst verliep vrolijk, ook dankzij de vrijwel afwezige politie op het Moerasplein - die met hondenbrigades, waterkanonnen, ME-bataljons en pantserwagens aan de overkant van het water stond. En zodra een van de sprekers het woord ‘revolutie’ in zijn mond nam, om dit snel aan te vullen met ‘vreedzame revolutie’, klonk een geruststellend ‘nee, geen revolutie’, wat mij geruststellend in de oren klonk.

Aan het eind werd een resolutie (typisch Russisch) aangenomen, waarin voor 24 december, de dag waarop een nieuwe grote betoging wordt gehouden, aan vijf eisen moet zijn voldaan:

1. Onmiddellijke vrijlating van alle politieke gevangenen (Navalny, Jasjin, Oedaltsov, Chodorkovski, Lebedev)

2. Annulering van de uitslagen van de vervalste verkiezingen.

3. Ontslag van Vladimir Tsjoerov, de voorzitter van de Centrale Kiescommissie, en een onderzoek naar zijn activiteiten en naar de stembusfraude.

4. Registratie van oppositiepartijen en het invoeren van democratische wetgeving op het gebied van politieke partijen en verkiezingen.

5. Het houden van open en eerlijke verkiezingen.

Nu vrees ik voor de betogers dat alleen aan de vrijlating van Navalny, Jasjin en Oedaltsov voldaan zal worden, want die hebben twee weken celstraf gekregen en komen over ruim een week vrij.

De andere eisen zullen niet worden ingewilligd. Tsjoerov heeft de uitslagen van de verkiezingen vrijdag officieel bevestigd en doet zoiets niet zonder toestemming van Poetin (een van zijn oude vrienden). Evenmin komen er nieuwe verkiezingen of zullen er echte oppositiepartijen tot de Doema worden toegelaten, want die kunnen alleen maar lastige vragen stellen over fraude op hoog niveau. Volgens het Kremlin zijn de verkiezingen eerlijk verlopen en daarmee af. Een afwijkende mening ondermijnt  het systeem van Poetin alleen maar.

En met die conclusie bevinden de demonstranten zich in een doodlopende steeg. Want dat er iets op korte termijn zal veranderen is uitgesloten. En zolang de oppositie hopeloos verdeeld is, hoeft Poetin zich geen serieuze zorgen te maken, zei een van zijn hoogste ambtenaren met wie ik na afloop een ontmoeting had. ,,Maar over zes jaar, als zijn eerste nieuwe ambtstermijn afloopt, kan het geheel anders zijn.”

Het enige hoopvolle voor de betogers is dat de staatstelevisie de betoging heeft uitgezonden, als eerste onderwerp. Zoiets gebeurt alleen na toestemming van het Kremlin. Het feit dat een beroemde nieuwslezer van tevoren had gedreigd met ontslag als aan het protest geen aandacht geschonken werd, moet in die besluitvorming buiten beschouwing worden gelaten.