De klimaattop in Durban: een succes of niet?

Op de klimaattop in Zuid-Afrika werd vanochtend toch nog een akkoord bereikt. Politici spreken van een ‘mijlpaal’, milieu-organisaties van een ‘aangelengd akkoord’. Is de top in Durban een succes of niet?

De onderhandelingen in Durban. Foto Reuters / Agnieszka Flak

Op de klimaattop in Zuid-Afrika werd vanochtend – nadat de top met een dag werd verlengd – toch nog een akkoord bereikt. Politici spreken van een ‘mijlpaal’, milieu-organisaties van een ‘aangelengd akkoord’. Is de top in Durban een succes of niet? Paul Luttikhuis, buitenlandredacteur van NRC Handelsblad en auteur van het Klimaatblog, legt uit.

“De milieu-organisaties zijn altijd ontevreden. Behalve misschien als het onmogelijke wordt behaald. Voor Europa is deze top in ieder geval een succes vanwege de leidende rol die we hebben gehad in Durban. Een rol die we bij de mislukte top in Kopenhagen in 2009 zijn kwijtgeraakt.

Over het geheel gezien is de top een succes als je er van uitgaat dat er heel weinig van werd verwacht. En dat succes is dat het voor het eerst is dat alle landen hebben toegezegd dat ze willen meewerken aan een bindend akkoord.”

Daarmee is de weg vrij voor een opvolger van het Kyoto-protocol, waarin niet langer een onderscheid wordt gemaakt tussen geindustrialiseerde landen en ontwikkelingslanden. En dat is belangrijk, aldus Luttikhuis.

“De historische verantwoordelijkheid voor de huidige opwarming ligt bij de geïndustrialiseerde landen, maar het heeft geen zin om een nieuw klimaatverdrag te sluiten zonder dat opkomende economieën meedoen. Het Kyoto-protocol wordt echter nog verlengd met vijf jaar en Japan, Canada en Rusland haken af, dus in de praktijk is er voorlopig nog helemaal geen gezamenlijke aanpak.”

Die aanpak moet er in 2020 wel zijn. Op de top is overeengekomen dat nieuwe onderhandelingen in 2015 tot een akkoord moeten leiden, dat vijf jaar later in werking gaat.

In Durban is er dus na onderhandelingen een akkoord bereikt waarin is afgesproken dat er gaat worden onderhandeld over een akkoord. Luttikhuis:

“Dat is het stadium waar we nu eenmaal zitten. Het is een doorbraak dat zowel China als Amerika als India bereid zijn om mee te werken, maar er zijn nog veel mitsen en maren. 2020 is nog ver weg en de vraag is hoe bindend het akkoord uiteindelijk zal worden. Dit is een stap die eigenlijk twee jaar geleden in Kopenhagen had moeten worden genomen. Er is dus ook wel wat vertraging opgelopen.”

Is dit akkoord dan wel goed genoeg?

”In het meest ongunstige geval is het veel te laat en veel te weinig. In het meest gunstige geval is het net voldoende. De klimaatwetenschap gaat gepaard met veel onzekerheid. Tussen die twee uitersten zit een enorme bandbreedte. Welk scenario door de natuur wordt bewandeld is nog onzeker. De kennis daarvoor is ontoereikend. Op de top zijn de mislukkingen van Kopenhagen gerepareerd. De wereld is op weg om de ergste schade te herstellen, maar er zijn nog vele stappen nodig.”

    • Lex Boon