Weg met de bromvlieg

De Afghanen zien de wereld door een rietje, en dan ziet het buitenland er niet zo mooi uit. De media in Kabul besteden nauwelijks aandacht aan de onrust in Syrië of de verkiezingen in Rusland. Wie heeft Karzai wat horen zeggen over de Arabische lente? Of over de eurocrisis? Niemand. Het wereldbeeld van Afghanen wordt vooral gevormd door de landen die zich met hen bemoeien.

„De bulletins zitten vol met een internationale gemeenschap die worstelt met Afghanistan”, zegt Mujahid Kakar, een prominente journalist van TOLO Televisie. Omdat vaak van deze moeizame, soms zelfs bloedige worsteling verslag wordt gedaan, wordt het beeld van de wereld er niet beter op.

Natuurlijk wordt er dagelijks bericht over buitenlandse projecten. Wanneer een ambassadeur een school of een weg opent, wordt dat gemeld. Maar veel vaker is er verontwaardiging over de buitenlanders. Bijvoorbeeld toen een Amerikaanse generaal deze week op televisie uitlegde dat het geld voor de oorlog in Afghanistan op is. Er wordt niet bij verteld waarom er een financiële crisis in de VS is of hoe die tot stand gekomen is en wat dat voor gevolgen heeft. Veel Afghanen maken zich zorgen dat het vertrek van Amerika tot een burgeroorlog leidt. „Dat zijn kwesties van leven of dood, dan interesseert niemand meer de vraag waarom er een crisis is”, zegt Kakar.

En dan is er natuurlijk nog de invloed van Pakistan waar menige Afghaan inmiddels bang voor is. Deze week zaten de commentatoren met hun handen in het haar na de bommen op de shi’itische processies in Kabul en Mazar-i-Sharif, waarbij meer dan 60 doden vielen. „Wat overkomt ons toch allemaal”, riep er een. Pakistan wordt als schuldige aangewezen, zeker nadat een Pakistaanse extremistische sunnitische beweging de aanval opeiste.

„We zijn het slachtoffer van geopolitieke spelletjes”, zei een commentator op het meest beluisterde radiostation Azadi. Terwijl families nog steeds de overblijfselen van hun omgekomen dierbaren begraven, komen de VS er ook niet goed vanaf bij de commentatoren.

Kakar stelde van de week een scherpe vraag aan Marc Grossman, de Amerikaanse Speciale Gezant voor Pakistan en Afghanistan. „Jij geeft geld aan Pakistan, dat ons vervolgens wil doden.” De vertegenwoordiger van de supermacht had even geen antwoord. Hij zei iets over ‘complex’ en dat ‘Pakistan onze bondgenoot is’. Dat wekte geen vertrouwen bij de Afghaanse kijker.

Tijdens de Afghanistan-conferentie in Bonn deze week probeerde de wereld een beter visitekaartje af te geven aan Afghanistan. Maar of dat is gelukt is de vraag, volgens de media die hier dagenlang verslag van deden. De lokale krant Mandegar benadrukt in een nieuwsbericht op de voorpagina dat de wereld heeft gezegd dat ze Afghanistan blijft steunen. Maar het hoofdredactioneel commentaar binnenin de krant maakt de lezer aan het lachen door al ‘die praatjes’ te vergelijken met het gezoem van irritante vliegen. Onze blik op de wereld was in 2001 nog positief, schrijven ze, maar dat is na tien jaar niet meer zo. „Daarom wil je maar een ding: de vlieg wegjagen zodat je het gebrom niet meer hoort.”

Bette Dam

    • Bette Dam