Massale Russische betogingen, maar Poetin ‘houdt de façade op’

De Russische onvrede over de gemanipuleerde verkiezingsuitslag van afgelopen zondag moet vandaag tot het grootste protest sinds het eind van de Sovjet-Unie leiden. In meer dan zeventig Russische steden staan betogingen op stapel. Om 11:00 beginnen ze.

Het begin van een protest in Wladiwostok, vanmorgen. Betogingen in tientallen Russische steden beginnen om elf uur. AFP / Gennady Shishkin

De Russische onvrede over de gemanipuleerde verkiezingsuitslag van afgelopen zondag moet vandaag tot het grootste protest sinds het einde van de Sovjet-Unie leiden. In meer dan zeventig Russische steden staan betogingen op stapel. Om 11:00 beginnen ze.

Bij die massaprotesten van nu ruim twintig jaar geleden gingen meer dan honderdduizend mensen de straat op. Nu zijn tienduizenden van plan om - op dezelfde plekken - dat aantal te benaderen.

De betogers willen eerlijke verkiezingen en vrijlatingen van degenen die bij de demonstraties van de afgelopen week gearresteerd werden. Onder meer de immens populaire bloggende advocaat Aleksej Navalny werd gearresteerd. Hij is de bedenker van de term ‘Partij van oplichters en dieven’ die velen nu gebruiken als het over Poetins partij Verenigd Rusland hebben. Zijn arrestatie was een strategische zet van de autoriteiten, schreef onze correspondent Michel Krielaars eerder: “Als iemand op dit moment een serieuze kans maakt om een leidende rol in de Russische politiek te spelen, is hij het.”

Het grootste verschil met eerdere demonstraties is het soort mensen dat meedoet, schrijft Krielaars vandaag in NRC Weekend:

“Nieuw is dat veel demonstranten geen aanhangers zijn van de liberale of radicale oppositie, maar gewone, vredelievende burgers, die zich bedrogen voelen door het stelen van hun stemmen en genoeg hebben van het steeds duurder wordende menu dat premier Vladimir Poetin opdient. Wat kan een in het nauw gedreven, autoritaire populist als Poetin hun bieden?”

De massale betogingen waarin zelfs mensen die anders nooit de straat op gaan meedoen, moeten Poetin en zijn partij raken. Hoe gaat hij ermee om? Krielaars:

“Voorlopig lijkt de controlfreak Poetin eerder te kiezen voor het krampachtig ophouden van de façade en mooi weer blijven spelen. Daarbij probeert hij zich blind te houden voor de steeds verder aanzwellende kritiek op zijn door corruptie en stagnatie verrotte systeem. Op de staatstelevisie wordt die façade van welvaart en voorspoed dagelijks vertoond. De ontevredenheid van de witteboordenklasse, opgegroeid in de relatieve welvaart van de laatste tien jaar, wordt uit de nieuwsbulletins geweerd. Demonstranten worden in korte reportages neergezet als radicale activisten, die zich door het Westen laten betalen om Rusland te destabiliseren.”

Toch is er ook onderling onvrede bij de betogers: de gemeente Moskou wil niet dat de demonstratie op het centraal gelegen Plein van de Revolutie plaatsvindt en verwees het naar een eiland in de Moskou-rivier. De organisatie van de 30.000 betogers gaf daar gehoor aan, terwijl een deel zich niet wil laten vertellen waar ze wel en niet mogen demonstreren - zij zijn van plan alsnog naar de binnenstad te gaan.

Michel Krielaars is er vandaag bij en heeft een Twitteraccount, net als mede-correspondenten in Rusland Kysia Hekster, Floris Akkerman en Olaf Koens.

    • Peter Zantingh