'Met een Tsjernobylboompje kun je niet meer aankomen'

Echte kerstbomen worden duurder, de vraag naar kunstbomen stijgt. Bij marktleider Edelman is de collectie voor Kerst 2012 nu al te zien. Levensechte nep uit China en Thailand, uit een mal van echte dennen.

09-12-2011, Reeuwijk. Kunstbomenhandel Edelman. Foto Bas Czerwinski

Langs een Zuid-Hollands dijkweggetje staat een overdekt veld Aziatische dennen. Met of zonder ingebouwde verlichting, wit van de kunstsneeuw of gewoon groen. Ze zijn even rustgevend als echte kerstbomen – alleen de dennengeur ontbreekt.

Hier bij Edelman in Reeuwijk is Kerstmis 2012 al begonnen. Sinds deze week is in de showroom in een grote kas de collectie voor volgend jaar al te zien. Edelman is de Europese marktleider en levert aan ruim zestig landen, volgens marketingmanager Tirza van der Linden. Ze verwacht veel van de takloze Fairybell: zwevende lichtjes in boomvorm. „Met wárm ledlicht.”

Verkopers in pak leiden inkopers rond door een winterwonderland. „Het gaat om heel veel bomen en heel veel geld”, zegt klant Eric van der Burch van Garden Retail Services. Hij stelt collecties samen voor 250 tuincentra in Nederland en België. „Over twee, drie weken weten we hoe de verkoop dit jaar is. ”

De markt voor kunstbomen groeit ieder jaar 10 à 15 procent, schat Van der Burch. Uit cijfers van het Productschap Tuinbouw blijkt dat ruim eenderde van de huishoudens inmiddels een ‘nepper’ in huis heeft. Tegelijkertijd zouden verreweg de meeste Nederlanders nog altijd een echte boom kopen. „Echt is meer leven”, zeiden respondenten in de enquête.

Echte kerstbomen worden iedere winter duurder. Ook dit jaar ziet Henry Nooteboom van kwekerij De Buurte in het Gelderse Oene weer een prijsstijging van „5 tot 10 procent”. Schaarste, zeggen kwekers dan. Iedereen wil een echte Deense Nordmann met zijn zachte naalden die niet snel uitvallen. Jaren terug was er een overschot, nu is het wachten tot de nieuwe aanplant groot genoeg is om te rooien.

Over de prijsafspraken van de Deense Kerstboom Kwekers Associatie hoor je minder vaak. In de zomer van 2010 veroordeelde het Hooggerechtshof in Kopenhagen de organisatie tot een boete van 500.000 kronen (65.000 euro). „Onterecht”, zegt oud-manager Kaj Østergaard, die zelf een extra boete van bijna 2.000 euro kreeg, telefonisch vanuit Denemarken. „Ik kan drieduizend kwekers toch niet vertellen wat hun prijzen moeten zijn.”

Ook de prijzen van kunstbomen zijn gestegen. Maar dat komt vooral omdat ze mooier zijn geworden, zeggen ze bij Edelman. De laatste twee, drie jaar is de vraag toegenomen naar levensechte bomen: de naturals. „Met kerstboompjes waar je doorheen kunt kijken, de bekende ‘Tsjernobylboompjes’ , kun je niet meer aankomen”, zegt Wim de Roo, verkoopmanager in Nederland.

De levensechte bomen worden in China en Thailand gemaakt met mallen van echte dennen, vertelt productmanager Ron Jansen. Edelman verkoopt twee types, waarvan de Triumph Tree de bekendste merknaam is. De naalden op de binnenste takken worden gemaakt van dunne reepjes pvc, de zichtbare takken aan de buitenklant zijn van de kunststof polyetheen die in een mal wordt gegoten. Alle takjes worden handmatig aan takken geregen, die weer aan de stalen stam worden bevestigd. Jansen: „Hoe lang ze daar over doen? Een uur of twee, misschien.”

Een levensechte kunst-Nordmann van 1 meter 80 kost bij een tuincentrum tussen de 200 à 250 euro, schat hij. „In vergelijking met de prijs van een echte Nordmann heb je het er in drie, vier jaar uit. En je krijgt tien jaar garantie. Ook als er een tak breekt.”

De smaak van de Nederlandse en Duitse markt is wat behoudend, vertelt marketingmanager Van der Linden. „Hier kopen mensen een gewone boom met gewone ledverlichting. In Zuid-Europese landen mag het allemaal wat gekker. In Spanje en Italië willen ze juist gekleurde en twinkelende lampjes.” Ook Libanon houdt van „extravagant”, weet verkoopmanager Robin van Gerven. „Totdat je tandglazuur breekt en je je zonnebril moet opzetten.”

Voor liefhebbers van traditie: van Staatsbosbeheer mag je vanaf vandaag op vijf locaties voor een paar euro zelf een boom uitspitten of omzagen. De boswachter schenkt warme chocolademelk.

    • Eppo König