Gregs dood zal ons extra kracht geven

Bondscoach Brian Farley won met Nederland het WK honkbal. Daarna werd hij opgeschrikt door de dood van Gregory Halman en de aanhouding van diens broer Jason. „Een achtbaan van emoties.”

Netherlands' manager Brian Farley kiss a trophy as celebrate after beating Cuba 2-1 in the Baseball World Cup final game in Panama CIty, Saturday Oct. 15, 2011. (AP Photo/Arnulfo Franco)

Alsof je van een grote roze wolk in één keer in een diepe put bent gevallen. Zo voelde het voor Brian Farley toen hij op 21 november om half negen in de ochtend door Robert Eenhoorn werd ingelicht over het familiedrama dat zich een paar uur eerder had afgespeeld in Rotterdam. De boodschap was kort en zeer heftig: Gregory Halman is dood en zijn broer Jason is aangehouden.

„Ik was sprakeloos toen ik dat hoorde”, zegt Farley in de lobby van een hotel onder de rook van Schiphol. „Meer details waren er toen niet bekend. Het was niet te bevatten. En het is nog steeds niet te begrijpen. Ik heb mijn staf en de spelers van de honkbalploeg ingelicht. Dit was een klap recht in het hart van de Nederlandse honkbalgemeenschap. Ik ben er enorm trots op hoe iedereen klaar stond om anderen op te vangen. Ook toen bleek hoe hecht de honkballers zijn.”

De klap was in meerdere opzichten enorm, toen technisch directeur Eenhoorn hem vertelde dat Nederland één van zijn grootste beloften was kwijtgeraakt en een voormalig international als verdachte vast zat. „Ik heb in het verleden Gregory Halman van een afstandje meegemaakt bij het Nederlands team. Ik was nooit heel close met hem, omdat ik toen met de pitchers werkte. Maar hij had alles in zich om een hele goede honkballer te worden. De laatste jaren had hij vooral op mentaal gebied enorme vooruitgang geboekt.”

Farley leerde als bondscoach ook Jason Halman goed kennen. De twee jaar jongere broer van de overleden prof van de Seattle Mariners zat vanaf 2009 als catcher in de Nederlandse selectie. „Ik heb een tijdje met hem gewerkt”, stelt Farley. „Hij is begin dit jaar ook mee geweest toen we een serie oefenwedstrijden speelden in Florida. Voor het World Port Tournament [afgelopen juni] besloot ik door te gaan met twee catchers: Sidney de Jong en Bas Nooij. Jason Halman viel af. Ik vond de andere twee in verdedigend opzicht beter. En dat heb ik Jason Halman in een kort gesprek uitgelegd. Zulke mededelingen zijn natuurlijk nooit leuk, maar wel onderdeel van topsport. Jason Halman took it as a man. Daarna heb ik hem niet meer gesproken.”

Farley werd twee weken geleden thuis in Zuid-Scharwoude overvallen door een uitzending van Nieuwsuur. Advocaat Frits Huizinga en sportjournalist Mart Smeets probeerden de achtergronden te schetsen van de dodelijke steekpartij. Volgens Huizinga was Jason Halman compleet verward en leek het alsof er meerdere personen in hem zaten. Tijdens de uitzending kwam Smeets met de stelling dat Jason Halman zich „gepakt” en „achtergesteld” zou hebben gevoeld omdat hij niet meer voor Nederland mocht spelen. Volgens Smeets zou de bondscoach van Nederland het er heel moeilijk mee hebben. „Die loopt steeds rond met de gedachte ‘wat als’.”

Farley wist niet wat hij zag. Een gevoel van teleurstelling en irritatie overheerste. „Ik heb helemaal geen behoefte me hier tegen te verdedigen”, zegt hij een paar weken later. Vervolgens verzet hij zijn stoel en vraagt of het opnameapparaat even uit mag. „Ik wil ook niet koud en kil overkomen. Ik heb gewoon mijn werk als coach gedaan. Tot die opmerking op de televisie had ik er nooit één moment bij stilgestaan dat de verwijdering van Jason Halman uit de selectie van het Nederlands team er ook maar iets te maken mee zou kunnen hebben. Laat staan dat dat dé reden zou zijn. Ik heb intussen een afspraak met Mart Smeets gemaakt. Ik wil dit snel achter me laten. Ik besteed mijn energie niet graag aan negatieve zaken en kijk liever vooruit. ”

Farley sprak met de ouders van Gregory en Jason Halman en raakte diep onder de indruk van de toespraak die de moeder van de twee broers op de begrafenis hield. Daarin schetste zij de gecompliceerde en verwarde toestand waarin Jason Halman door verschillende omstandigheden was gekomen. „De wijze waarop de moeder van Gregory en Jason met dit enorme leed omging was bijzonder. Iedereen die met Gregory was begaan, heeft zich op waardige wijze gedragen. Iedereen steunde elkaar automatisch. Als team zullen we het succes van het WK en de pijn om het verlies van Greg altijd bij ons dragen. Het zal ons extra kracht geven”, zegt de bondscoach die de afgelopen maanden „een achtbaan van emoties” noemt.

De geboren Amerikaan schreef namelijk geschiedenis door op 16 oktober met Nederland in Panama de wereldtitel te veroveren. De unieke prestatie zorgde voor een kortstondige honkbalgekte die uitmondde in een grootse huldiging in Haarlem. Farley kreeg de ene onderscheiding na de andere en werd benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau. De honkbalploeg is genomineerd als sportploeg van het jaar en Farley kan maandag tijdens het sportgala ook nog eens gekozen worden tot coach van het jaar.

„Het zou een enorme eer zijn als ik door andere coachende collega’s wordt verkozen”, stelt Farley. „Dit voelt als een erkenning voor wat wij als honkbalteam hebben bereikt. Want wat die jongens op het WK hebben neergezet is echt een hele goede prestatie. Landen als Canada, Venezuela en Puerto Rico speelden met echt met goede ploegen daar. En Cuba helemaal. Die versloegen we twee keer. Dat gaf een gelukzalig gevoel. Alles was perfect.”

Het succes van Nederland was het gevolg van een jarenlang beleid waarvoor Eenhoorn, de huidige technisch directeur van de honkbalbond, de basis legde. De voormalige prof van de Amerikaanse topclub New York Yankees zorgde ervoor dat de sport in Nederland is geprofessionaliseerd, weet ook Farley.

„Dat proces is in 2000 voor de Olympische Spelen van Sydney ingezet. Daar mochten voor het eerst ook profs aan meedoen. Zo maakten Antillianen als Sharnol Adriana, Radhames Dijkhoff, Ralph Milliard, Chairon Isenia en Hensley Meulens hun opwachting voor Nederland. Honkballers die net als Eenhoorn in de Verenigde Staten hadden leren honkballen. We verrasten daar met een sensationele zege op Cuba”, weet Farley, in Sydney aanwezig was als assistent-bondscoach.

Nederland bouwde het afgelopen decennium verder en behaalde vierde plaatsen op de WK’s van 2005 en 2007. Tijdens de World Baseball Classic in 2009 baarde Nederland opzien door een team met wereldsterren uit de Dominicaanse Republiek twee keer te verslaan. Met het winnen van de wereldtitel in Panama kregen de critici ongelijk. Zij vinden dat er niet te veel spelers uit Aruba en Curaçao voor Nederlands zouden moeten uitkomen.

Farley: „Ons team is een unieke melting pot. Maar binnen de selectie is dat al lang geen item meer. Er wordt helemaal niet gekeken naar een andere huidskleur. Natuurlijk zijn er cultuurverschillen. Zo worden er alleen al met Engels, Nederlands en Papiamento drie verschillende talen gesproken. In de bus op weg naar wedstrijden levert dat hilarische taferelen op wanneer de jongens van Curaçao moeilijke woorden uit proberen te spreken. We lachen ons rot met zijn allen.”

Volgens Farley is de onderlinge band zo groot omdat iedereen één gezamenlijk doel nastreeft: zo goed mogelijk honkballen. „We willen allemaal hetzelfde bereiken. De verschillen maken ons alleen maar sterker. We spelen honkbal met carribean flavor. Die gasten uit Aruba en Curaçao zijn enorm atletisch en sterk. Ze willen altijd spelen. Zijn altijd met de bal bezig. En omdat ze veelal in de Verenigde Staten spelen kennen ze de Amerikaanse topsportcultuur. De jongens uit de Nederlandse hoofdklasse zijn vaak tactisch heel sterk en kunnen zich enorm focussen. Ik zet als coach de piketpaaltjes uit en probeer ze te overtuigen van het proces dat we voor ogen hebben.”

Na de verrassende wereldtitel is de honger zeker niet gestild bij Brian Farley. „Nee, er zijn voor mij altijd nieuwe uitdagingen. Zo willen we volgend jaar het EK in eigen land winnen. De wereldkampioen moet toch ook op zijn minst Europees kampioen zijn? En ik kijk uit naar de World Baseball Classic in 2013. Dan spelen we met de beste profs om de wereldtitel. Tegen de Amerikanen met sterspelers als Derek Jeter en Alex Rodriguez: een enorme uitdaging. Je wilt op het hoogste podium staan. Het is ook goed voor de popularisering van het honkbal in Nederland. Wat dat betreft is het verlies van Gregory Halman een enorm verlies. Hij had kunnen uitgroeien tot the Dutch born player in de Amerikaanse Major League die het Nederlandse honkbal een extra boost zou kunnen geven.”