Duitsers zijn tevreden met eurozone naar Duits model

De Duitse bondskanselier Angel Merkel kan rekenen op steun in de Bondsdag. Er is bewondering voor de Duitse signatuur van de nieuwe plannen.

Van „luie compromissen” was geen sprake. Bondskanselier Angela Merkel heeft voet bij stuk gehouden. De eurozone wordt naar streng Duits ontwerp hervormd. Die boodschap uit Brussel is in Berlijn goed aangekomen. Merkels partij- en coalitiegenoten zijn tevreden. De binnenlandse politiek is bediend. Waarmee het gevaar van rebellie van Duitse eurosceptici voorlopig is bezworen.

Merkel heeft gewonnen, maar mogelijk moet ze voor haar stoere houding een hoge prijs betalen. De komende tijd kan veel fout gaan met de stabiliteitsunie-in-oprichting. Merkel zelf was na afloop van de onderhandelingen in Brussel tevreden. „Het ging erom een stabiliteitsunie te beginnen. Iedereen kan zien dat we van de fouten uit het verleden hebben geleerd.” Dat de Britten zichzelf buitenspel zouden kunnen manoeuvreren, had de bondskanselier van tevoren ingecalculeerd. Londen zit sowieso niet in de euro, „in zoverre zijn we wel vertrouwd met deze toestand”, aldus Merkel.

In Berlijn heet het dat met deze overeenkomst het „één na beste resultaat” is bereikt. „Het beste was natuurlijk een akkoord met het Verenigd Koninkrijk geweest. Dit is minder fraai. Het splijt de Unie en er zijn risico’s aan verbonden, maar meer zat er kennelijk niet in”, zegt een hoge Duitse ambtenaar.

Merkel heeft haar zin gekregen – op papier. Maar van een door iedereen goedgekeurde en geratificeerde stabiliteitsunie, de eerste stap naar een Europese politieke unie, is geen sprake. Ook politici in Berlijn zijn zich er terdege van bewust dat er nog een lange weg is te gaan. Als één parlement nee zegt, is de afloop onzeker. Zoals de zaken er nu voorstaan, kan Merkel rekenen op de steun van een meerderheid in de Bondsdag. Daar is instemmend en met bewondering gereageerd op het Brusselse resultaat, dat zo’n sterke Duitse signatuur draagt.

Met haar vasthoudendheid heeft Merkel niet alleen een akkoord over een stabiliteitsunie bereikt, ze heeft ook weten te voorkomen dat de volgorde van de maatregelen in de schuldencrisis werd omgedraaid. De aanhoudende roep om euro-obligaties, waarmee Europese schulden ten koste van Duitsland gemeenschappelijk worden gemaakt, heeft haar mateloos gestoord. Eerst begrotingsdiscipline, daarna praten we verder, is haar credo steeds geweest.

Dat verder praten zal nu waarschijnlijk snel gebeuren. Over euro-obligaties en de rol van de Europese Centrale Bank (ECB). Want ook Duitsland zal een keer concessies moeten doen, eventueel afgedwongen door ontwikkelingen op de financiële markten. „De politiek heeft al het mogelijke gedaan dat zonder de ECB mogelijk was. Nu is de centrale bank aan zet”, aldus Holger Schmieding, chef-econoom van de Hamburgse Berenberg Bank. „De stemming op de markten verbetert pas als de ECB de bevoegdheid krijgt als redder op te treden.”

Maar Merkel is tegenstander van geld laten drukken en het ongelimiteerd opkopen van Griekse en Italiaanse staatsleningen door de ECB. Ze beschouwt beide als riskante paardenmiddelen, die ongeliefd zijn in Duitsland omdat ze de herinnering aan inflatie oproepen. Niettemin wordt er in Berlijn rekening mee gehouden dat de bondskanselier binnenkort een nieuw gevecht moet aangaan: de strijd om de Europese Centrale Bank.

    • Joost van der Vaart