Dr. Zeepaard buigt ballon

de proefjesfabriek

Over tien dagen gaat André Kuipers naar de ruimte. Hij heeft al geoefend met een ruimtepak. Net alsof je in een ballon zit, vond hij. Maar hoe kun je in een zo’n opgeblazen ballonpak je armen en benen buigen? Dat zie je in deze proef.

Wat heb je nodig? - Twee langgerekte ballonnen, drie postelastieken of stroeve en grote elastieken voor in je haar (meer mag ook).

Wat moet je doen? - Blaas de ballon op, knoop hem dicht en probeer hem te buigen. Lukt dat?

- Blaas de andere ballon op, maar zo dat hij nog een beetje slap is. Doe er de drie elastieken om heen, eentje op een kwart van de lengte, eentje halverwege, en eentje op driekwart. Je kunt er ook nog meer om doen.

- Probeer de ballon weer te buigen. En, lukt dat nu wel?

Hoe kan dat? Als je een ballon opblaast voelt zijn slappe ‘vel’ ineens heel stevig aan. Dat komt door de druk van de lucht ín de ballon: doordat luchtdeeltjes tegen het vel aan botsen en duwen dus. Zo’n strak gespannen vel kun je niet buigen. Maar wél als je de slappere ballon op een paar plaatsen insnoert met elastiek; dat zijn buigpunten. In een ruimtepak werkt het hetzelfde. Het pak zorgt voor druk: zonder druk (zoals in de lege ruimte tussen de sterren dus) verdampen de gassen in je bloed en ga je binnen seconden dood. Dus: een ruimtepak moet van binnen als een ballon zijn. Maar bij knieën, ellebogen enzovoorts, zitten daar metalen ringen omheen die het pak toch buigzaam maken - net als de elastieken bij de ballon doen.

    • Margriet van der Heijden