Vonk en Zeelenberg ontlopen de discussie

Karen Soeters betoogt op de Opiniepagina van 6 december dat de critici van Roos Vonk – en dan met name de ethische commissie van de Radboud Universiteit – zelf boter op het hoofd hebben. Dat is op zich niet nieuw, want haar stuk stond eerder op joop.nl en foodlog.nl. Maar zij heeft ongelijk.

Er waren een paar mensen die – al voor de fraude van Stapel bekend werd – het ‘vleeseters zijn hufters’-onderzoek hebben afgekraakt, op puur wetenschappelijke gronden. Onder wie ondergetekende, die al op twee september aan de auteurs Vonk, Stapel en Zeelenberg een rapport stuurde met de mededeling dat er flink wat fout was met hun onderzoek. Ik, en ook niemand anders die er over schreef in die tijd, heb enige binding met de vleesindustrie.

Het stuk van Stapel waarop Vonk haar persbericht baseerde was ook zonder de gefingeerde data broddelwerk. Wat meteen opviel: er werden statistische toetsen gebruikt die te rooskleurige resultaten gaven, en er zaten in de proefopzet van het tweede experiment twee fundamentele fouten. Dat had al genoeg moeten zijn om vraagtekens te zetten bij de resultaten. Maar door de gefraudeerde cijfers waren er meer punten die niet deugden. Vier gepresenteerde gemiddelden waren rekenkundig onmogelijk en drie standaardafwijkingen waren veel te groot en daarom ook mathematisch onmogelijk. Vooral de te grote standaardafwijkingen had Vonk moeten zien, want die hoorden bij een in de psychologie zeer gebruikelijk soort toets en daarbij zijn zulke grote afwijkingen onmogelijk.

Ergerlijk is dat we niet weten hoe de ethische commissie van de Radboud hier over denkt. Dat zij haar rapport niet openbaar maakt, zorgt ervoor dat juist de fundamentele wetenschappelijke discussie over dit geval niet gevoerd kan worden. Vonk ontloopt de discussie. Zeelenberg ook trouwens.

Jan van Rongen

Leiderdorp