Talentenjacht voor de menselijkste premier

Je hoort de laatste tijd steeds vaker jongeren roepen dat ze van plan zijn premier te worden, in 2025 of als eerste vrouw in Nederland. Kennelijk is dat een soort heilige graal van de politieke dan wel persoonlijke ambitie.

Oorspronkelijk was een minister-president een primus inter pares, iemand die door zijn partij geroepen werd om het land te dienen. Soms hoefde hij niet eens de politiek leider te wezen, maar een bekwaam staatsman die het best geacht werd op de winkel te kunnen passen. Maar zo werkt het al een tijdje niet meer. Politiek is nu onlosmakelijk verbonden met glamour en de premier is vanzelf de allerbekendste Nederlander.

Derhalve is het ook niet zo gek meer om een talentenjacht te organiseren op televisie voor aspirant-politici. BNN deed het onlangs in het programma Lijst 0 en gisteren ging ook de VPRO door deze bocht. Premier gezocht! was nu nog een eenmalige show, maar het kan best een format worden, met elk seizoen een nieuwe aanstaande leider van het land.

Het is nog niet helemaal een populariteitsverkiezing, met stemmen per sms of Facebook. Een jury van vier politici (Alexander Pechtold, Nebahat Albayrak, Ed Nijpels en André Rouvoet) liet van vier kandidaten elke ronde iemand afvallen. Gelet werd vooral op vermogen tot debatteren en speechen, met extra punten voor persoonlijkheid en standvastigheid.

Het rare was dat de politieke standpunten van de kandidaten een ondergeschikte rol speelden. Aanvankelijk werd hun zelfs een stelling ter verdediging toegewezen, maar later in het programma mochten ze wel zelf een onderwerp en een betoog uitkiezen.

Ook werd niet meegedeeld wat hun huidige politieke affiliatie was, want dat zou maar afleiden bij het beoordelen van hun kwaliteiten. Van twee van hen, een PvdA-gemeenteraadslid uit Hilversum en een Amsterdamse VVD’er, viel de partijkeuze wel op internet te vinden, maar zij vielen als eersten af.

Resteerden een bevlogen duurzaamheidskampioene en een slimme technocraat. De laatste heette Menno Schellekens, was de jongste (19) en de enige van de vier met blond haar en een Hollands klinkende naam. Hij won, vooral omdat hij bij een door Albayrak aangereikt dilemma aanvankelijk tien tot vijftien seconden zweeg, alvorens een standpunt te kiezen. Maar eerst zei hij van de keuze tussen bejaarden na hun tachtigste niet meer medisch te behandelen of ze voor rekening van hun kinderen te laten komen, dat dit een vals dilemma was.

Hij is dus een slimme politicus die niet bang is om een stilte te laten vallen en daarmee een authentieke, zij het aarzelende indruk te maken. Menselijkheid, dat is nu misschien wel de eigenschap waar een politicus het eerst en het meest op beoordeeld wordt.

Maar met het politieke handwerk, met het handig kunnen laveren tussen idealen en de realiteit, heeft het weinig te maken.

    • Hans Beerekamp