Iran showt zijn Amerikaanse prooi

De VS zijn in verlegenheid gebracht door een verkenningsvliegtuig dat in handen van Iran is gevallen. China en Rusland willen het dolgraag inspecteren.

EDITORS' NOTE: Reuters and other foreign media are subject to Iranian restrictions on leaving the office to report, film or take pictures in Tehran. An undated picture received December 8, 2011 shows a member of Iran's revolutionary guard pointing at the U.S. RQ-170 unmanned spy plane as he speaks with Amirali Hajizadeh (R), a revolutionary guard commander, at an unknown location in Iran. The unmanned U.S. drone Iran said on Sunday it had captured was programmed to automatically return to base even if its data link was lost, one key reason that U.S. officials say the drone likely malfunctioned and was not downed by Iranian electronic warfare. REUTERS/Sepah News.ir/ Handout (IRAN - Tags: MILITARY POLITICS) REUTERS

Iraanse media toonden gisteren beelden van een buitgemaakt onbemand Amerikaans verkenningvliegtuig, een RQ-170 Sentinel. Het tv-station Press-TV meldde dat een Iraanse eenheid voor de elektronische oorlogvoering de besturing van het toestel zondag had overgenomen toen dit boven Kaskar in het oosten van het land vloog en dit ongeschonden aan de grond had gezet. Het Pentagon ontkende dat de RQ-170 was „neergehaald” maar liet wel weten dat een drone uit de koers was geraakt. Het toestel zou, aldus het Pentagon, boven het westen van Afghanistan opstandelingen hebben bespied.

De RQ-170, op het oog een kleine versie van de lastig voor radar zichtbare B-2 Spirit stealth-bommenwerper, staat al vijf jaar op de vliegbasis Kandahar in het zuiden van Afghanistan gestationeerd. De Sentinel kwam dit jaar in het nieuws: het toestel zou betrokken zijn geweest bij de actie van Amerikaanse commando’s in de Pakistaanse schuilplaats van Al-Qaeda-chef Osama bin Laden.

De uitleg van zowel Iraniërs als het Pentagon geeft aanleiding tot vragen. Zo is de Amerikaanse verklaring dat de Sentinel boven Afghanistan opstandelingen aan het bespioneren was, ongeloofwaardig. De Taliban hebben geen radarsystemen. Het is onlogisch daar een met geheimzinnigheid omgeven stealth-verkenner op af te sturen. Dat de Sentinel in het Iraanse luchtruim een spionagemissie vloog, lijkt dus waarschijnlijker.

De Iraanse bewering dat een afdeling voor cyber-oorlogvoering de Sentinel aan de grond wist te zetten, is evenmin geloofwaardig. Weliswaar leverde Rusland nog in oktober een paar moderne elektronische Kvant-storingssystemen, waarmee westerse radarvliegtuigen zijn te hinderen. Maar het compleet overnemen van de besturing kan daar niet mee en is technisch uiterst complex.

Toch lijkt de Sentinel die Iran voor de camera’s paradeerde goeddeels onbeschadigd. Amerikaanse luchtvaartanalisten meldden dat dit mogelijk is wanneer een vliegtuig tollend naar beneden komt. Het landingsgestel en de buik zijn dan wel zwaar beschadigd, precies de onderdelen die de Iraniërs met borden aan het cameraoog hebben onttrokken.

China en Rusland staan te popelen om de Sentinel te inspecteren. Hun interesse geldt waarschijnlijk niet zozeer de stealth-technologie, alweer decennia oud, maar de sensoren, de afluisterelektronica en de communicatieapparatuur. Het is niet onaannemelijk dat de ontwerpers van Lockheed-Martin hiermee rekening hebben gehouden en een technische ‘zelfmoordpil’ hebben ingebouwd. De kwestie toont aan dat onbemande vliegtuigen handiger verkenners zijn dan bemande: anders had Iran nu ook een gevangen piloot in handen gehad.

Zorgen Iran: pagina 12-13

    • Menno Steketee