De volgende ontslagronde

De werkloosheid zal volgend jaar sneller en harder stijgen dan tijdens de vorige crisis in 2008.

Het grote verschil: bij werkgevers is de rek eruit.

Rotterdam. - Drie ontslagrondes in twee dagen. Chipsproducent NXP maakte woensdag bekend in Nijmegen 300 medewerkers te ontslaan. De Telegraaf Media Groep kondigde dezelfde dag 350 ontslagen in de komende jaren aan. Gisteren was het TomTom dat bekendmaakte 457 banen te schrappen.

Is dit het begin van de grote recessie die economen voorspellen? En loopt de werkloosheid dit keer wel flink op?

„Ik ben geen somber mens, maar de signalen zijn niet goed”, zegt Ton Wilthagen, hoogleraar arbeidsmarkt in Tilburg: „Je ziet het aan kantoren van faillissementsadvocaten die zich opmaken voor de afslanking van bedrijven. De werkloosheid zit al op de piek van februari 2010, deel één van de crisis. Er is weinig reden om te denken dat de werkloosheid niet verder stijgt.”

Tijdens de vorige crisis viel het mee – achteraf gezien. In 2008 en 2009 ‘hamsterden’ bedrijven arbeid, zoals het Centraal Planbureau (CPB) vorige week in een rapport schreef. Werkgevers probeerden hun personeel zo veel mogelijk vast te houden. Ze vreesden krapte op de arbeidsmarkt als de crisis voorbij zou zijn. De werkloosheid steeg ‘slechts’ tot 4,6 procent van de beroepbevolking, niet tot de 7 procent die werd voorspeld.

Werkgevers konden personeel behouden omdat ze een buffer hadden. En dat is het grote verschil met nu.

„Normaal gesproken hobbelt de werkloosheid achter de krimp aan”, zegt Esther-Mirjam Sent, hoogleraar economische theorie en economisch beleid. „Het probleem is dat deze recessie heel snel op de vorige komt. De rek is eruit.”

„Het zou zomaar kunnen dat de werkloosheid nu verder oploopt, omdat een heleboel voorwaarden uit de vorige crisis niet meer gelden”, zegt een CPB-woordvoerder. Op dit moment staat de werkloosheid net als in februari 2010 op 5,8 procent, zegt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), dat een iets ruimere definitie hanteert dan het CPB.

„We zitten in een laagconjunctuur”, bevestigt CBS-econoom Peter Hein van Mulligen. „Het aantal banen is snel afgenomen, de werkloosheid nam toe, het aantal uitzenduren verminderde. Dat hangt allemaal met elkaar samen.”

„De eerste klappen zie je nu al bij de overheid”, zegt hoogleraar Ton Wilthagen. „Bij mensen met tijdelijke contracten, vooral vrouwen. Dan volgt de industrie. En de bouw zit al tijden in het slop.”

Europees gezien staat Nederland er niet eens zo slecht voor, zegt hoogleraar Wilthagen. „Na Luxemburg en Oostenrijk hebben we de laagste werkloosheid. Maar dat is een schrale troost voor een vijftigplusser die net zijn baan heeft verloren. Dan heb je toch geen briljant perspectief.”

    • Jorg Leijten
    • Eppo König En