‘Camus is verschrikkelijk eerlijk’

In de literaire liefdesverklaring van deze week: Maartje Wortel, genomineerd voor de BNG Nieuwe Literatuurprijs, over De Vreemdeling van Albert Camus.

‘Toen ik De vreemdeling van Albert Camus las had ik geen huis. Ik sliep op een matje op de grond bij een vriendin en als een hond lag ik daar de hele dag boekjes te lezen. Na de eerste twee regels wist ik al dat ik moest doorlezen: ‘Vandaag is moeder gestorven. Of misschien gisteren, ik weet het niet.’ De hele idee van De vreemdeling is verenigd in de eerste regels. Het is fijnzinnig en sterk tegelijk, direct weet je met wie je te maken hebt. Je bent zowat al klaar.

,,De vreemdeling is een man die niet deelneemt aan ieders inspanningen om een betekenis aan het leven op te dringen. Hij gelooft niet in God; die bestaat enkel om de angst voor de dood af te wenden. Hij zegt bovendien: ‘Op het ogenblik dat men sterft, is het van geen belang hoe en wanneer dat gebeurt, zoveel was duidelijk.’

,,De vreemdeling gelooft zelfs niet in liefde. Als zijn lief hem vraagt of hij van haar houdt, antwoordt hij: ‘Ik denk van niet.’ Zoiets dwingt je tot nadenken. Misschien ben ik zelf wel niet eerlijk en verzin ik redenen waarom ik van iemand houd. Wat voel ik zelf, wat wordt opgedrongen door een ander? Misschien houd je wel van iemand omdat het zo hoort. Het boek is verschrikkelijk eerlijk en toont op die manier dat je wellicht in je leven nooit helemaal eerlijk kunt zijn, omdat je dan niet overleeft. De fantasie eromheen hebben we nodig om het leuk te maken voor onszelf, om alles te dragen.

Dit artikel werd gepubliceerd in NRC Handelsblad op Vrijdag 9 december 2011, pagina 6 - 7. U kunt het hele interview van Toine Donk hier lezen.