Brits isolement na veto van Cameron

Het Britse veto tegen een nieuw verdrag diende volgens premier Cameron het Brits belang. Maar isolement dreigt en aan het thuisfront groeien politieke risico’s.

„Wat op tafel lag, was niet in het belang van het Verenigd Koninkrijk. Dus ik heb me niet bij de meerderheid aangesloten.” En dat was „een moeilijke, maar juiste beslissing.”

De stevige taal van de Britse premier David Cameron werd vanochtend toegejuicht door de meer en meer eurosceptische leden van zijn partij. Zij hadden hem de afgelopen dagen onder druk gezet geen verdere bevoegdheden aan de Europese Unie af te staan en koste wat kost de City te beschermen.

En dus kwam Cameron gisteravond in Brussel aan met een protocol dat moest garanderen dat de Britten een vetorecht zouden krijgen over reguleringsmaatregelen die de financiële sector zouden raken. En over nieuwe bevoegdheden die de Europese toezichthouder zou krijgen. Ook eiste Cameron dat de Europese Centrale Bank geen maatregelen zou nemen die bepaalde transacties zou beperken tot de eurozone.

Vanuit Brits oogpunt is het logisch om de positie van de City op een dergelijke manier te verdedigen. De financiële sector droeg vorig jaar 11 procent van de totale belastinginkomsten bij en zorgde voor een handelsoverschot van 35 miljard pond. De vrees bestaat dat nieuwe reguleringsmaatregelen, bijvoorbeeld een transactiebelasting, Londen minder aantrekkelijk zullen maken als financieel centrum en dat banken hun heil elders zullen zoeken.

Maar de gevolgen van Camerons veto zijn groot. De relatie met de EU is onherroepelijk veranderd en de Britten hebben zich verder geïsoleerd van de rest van het continent.

Het gevaar is dat de maandelijkse bijeenkomsten die de overige 23 of 25 zullen houden, ook consequenties hebben voor bijvoorbeeld de interne markt die de regering-Cameron zo graag wil stimuleren. Met een tweedeling 17 versus 10 hadden de Britten nog allianties kunnen vormen om de besluitvorming te beïnvloeden, of in elk geval tegenwicht kunnen bieden aan de Frans-Duitse as. Dat is uitgesloten nu zij niet meer aan de onderhandelingstafel zitten. En „als je niet aan tafel zit, sta je op het menu”, luidt een vanochtend veel geciteerd gezegde.

Cameron zei zich geen zorgen te maken. Hij was „relaxed” over de tweedeling en zei dat de EU op gewone voet zou doorgaan. Minister van Buitenlandse Zaken Hague wees nog eens op het Schengenakkoord, waaraan de Britten ook niet meedoen. „Dit betekent niet dat het VK aan invloed inboet.” Bovendien „zijn er zo veel andere onderwerpen waar we wel het voortouw nemen”.

Maar Camerons veto heeft verder isolement op de agenda gezet. Vanochtend al gingen de eerste stemmen op om toch een referendum te houden over de Britse toekomst binnen de EU, of op zijn minst te heronderhandelen over de voorwaarden waaronder het VK lid is. Driekwart van de Britten wil een referendum , zo blijkt uit een peiling van ; daarvan zou bijna de helft voor uittreden stemmen.

Veel Conservatieven zien in Camerons houding de bevestiging dat de Britten Europa helemaal niet nodig hebben. „We kunnen bilaterale akkoorden sluiten, en zoals Zwitserland worden”, zei Lagerhuislid Mark Reckless.

Vraag is hoe de pro-Europese Liberaal-Democraten zullen reageren. De LibDem-kabinetsleden maakten zich de afgelopen dagen zorgen dat het VK zijn hand zou overspelen door de City te willen redden. Vicepremier Nick Clegg zei gisteren nog dat „een grote tweedeling binnen de EU moest worden vermeden”.

Volgens Hague is Clegg tijdens de onderhandelingen voortdurend op de hoogte gehouden, en heeft hij zich „gecommitteerd” aan wat er is gebeurd. „Het beleid dat we voeren, is het afgesproken beleid van de coalitieregering”, zei de minister van Buitenlandse Zaken.

Als dat inderdaad zo is heeft de vicepremier meer uit te leggen aan zijn achterban dan premier Cameron.