'Boeken verkopen is steeds meer moeite gaan kosten'

Zeven uitgeverijen gaan op in één nieuwe: Amstel/Contact. Directeur Mizzi van der Pluijm gaat minder boeken uitbrengen. „Iedereen moest moeilijke stappen zetten.”

„Alles en iedereen in het boekenvak is zich aan het heroriënteren. De boekhandel gaat niet meer zoals het vroeger ging, uitgevers beraden zich. Alle mechanismen die tot voor kort golden, gelden niet meer.”

Gisteren maakte Mizzi van der Pluijm, directeur/uitgever van zeven uitgeverijen van de VBK-uitgeversgroep bekend dat de zeven zelfstandige VBK-uitgeverijen fuseren tot één bedrijf onder haar leiding.

De uitgeverijen Atlas, Augustus, L.J. Veen, Business Contact en Mouria fuseren met uitgeverij Contact. De nieuwe uitgeverij gaat Atlas/Contact heten. Acht van de 53 medewerkers hebben vorige week gehoord dat ze hun baan verliezen. Met een andere organisatie hoopt Van der Pluijm de uitgeverijen ‘toekomstbestendig’ te maken.

Uitgeverij Contact, waar onder meer Dick Swaab (van Wij zijn ons brein) wordt uitgegeven, maakte vorig jaar tien procent winst. Op het florerende Ambo/Anthos na deden de overige VBK het minder goed, blijkt uit het jaarverslag van VBK.

Hoeveel bespaart u met deze operatie?

Van der Pluijm: „Ik heb er wel een indicatie van, maar precies valt het nog niet te zeggen. Als alles weer rustig is ga ik het uitrekenen.”

U doet dit niet om te bezuinigen?

„Dit gaat niet over geld, maar over het faciliteren van creativiteit. Onze uitgeverijen draaien prima, vooral Contact heeft een paar uitstekende jaren achter de rug. We hebben gezamenlijk een geweldige lijst auteurs, maar om die beter tot hun recht te laten komen moeten we minder boeken uitgeven en schrijvers beter begeleiden, zowel redactioneel als qua marketing. Daarom ontsla ik ook geen redacteuren, hoewel we een derde minder boeken gaan brengen, 240 in plaats van 360 per jaar.”

Dus toch een bezuiniging.

„De boekenmarkt ligt altijd onder een vergrootglas. Maar de waarheid is dat boeken zich relatief goed handhaven in een slechte tijd. In vergelijking met de markt voor cd’s of games, of de retail in het algemeen, is een krimp van vijf à zes procent van de totale boekenmarkt niet zo veel.”

Waarom werkt bij uitgeverijen en boekhandels de strategie van ‘hoe meer boeken uitbrengen hoe beter’ niet meer?

„In de jaren tachtig en negentig ontstond de bestsellercultuur. Literaire blockbusters zorgden ervoor dat er veel meer geld binnenkwam, uitgeverijen groeiden. In het kielzog van de bestsellers deden andere boeken het óók nog goed. Dat laatste is nu veel moeilijker geworden. Door de crisis, door de digitalisering, of doordat we zo ontzettend veel informatie op ons afkrijgen dat we geen tijd meer hebben om te lezen. Waardoor het komt, ik weet het niet precies. Maar ik weet wel dat we in de boeken die we nog wel uitgeven, veel meer werk moeten stoppen om te zorgen dat mensen ze ook kopen.”

De namen Mouria en Augustus verdwijnen. Vooral voor Augustus moet dat pijnlijk zijn – dat is de uitgeverij die Tilly Hermans tien jaar geleden oprichtte door met medeneming van auteurs bij Meulenhoff te vertrekken.

„De naam Augustus blijft wel op het titelblad staan. Alle partijen hebben moeilijke stappen moeten zetten. Maar we waarborgen voor Tilly en haar auteurs de kwaliteit.”

    • Maartje Somers