Vandaag begint een opnieuw cruciale eurotop. Wie wil wat?

Angela Merkel en Nicolas Sarkozy zullen met iets goeds moeten komen vandaag en morgen. Foto AFP / Eric Feferberg

Vandaag begint de EU-top in Brussel. Grote vraag is of de Europese leiders deze keer wél in staat zijn om tot een ambitieus reddingsplan te komen dat de rust op de financiële markten doet wederkeren. Geen vage plannen meer. De markten willen nu écht een bazooka zien. Het liefst een driedubbele.

Wat willen de hoofdrolspelers?

De redactie van NRC Handelsblad zet de wensen van de belangrijkste spelers op een rij:

Nicolas Sarkozy

Sarkozy wil eenheid demonstreren met bondskanselier Merkel: hij wil de top afsluiten met een afspraak over een verdragswijziging. Maar anders dan Merkel beoogt Sarkozy een verdrag van de 17 eurolanden, niet van alle 27 EU-landen. In de eurozone, zonder het Verenigd Koninkrijk, heeft Frankrijk meer invloed, zo hoopt de president. In een gewijzigd verdrag wil Sarkozy de invloed van de Europese Commissie en het Europees Hof van Justitie beperken. Verdragswijziging is voor Sarkozy vooral een middel om de weg vrij te maken voor iets anders: een massale interventie van de Europese Centrale Bank in de eurocrisis.

Angela Merkel

Angela Merkel eist een akkoord over een ingrijpende aanpassing van de Europese verdragen om begrotingsdiscipline af te dwingen. De verdragswijziging vereist ratificatie in de lidstaten. Merkel wil een akkoord tussen alle 27 EU-landen om de eenheid binnen de Unie te bewaren, maar indien dit niet lukt is ze bereid een apart eurozone-verdrag te sluiten. Wat ze in ieder geval onvoldoende acht is slechts een beperkte, chirurgische een protocol in het verdrag. Merkel wil verder voorkomen dat euro-obligaties op de agenda komen en dat de onafhankelijkheid van de ECB wordt aangetast.

Mario Monti

Monti wil laten zien dat de papieren van Rome in orde zijn na de bezuinigingen van 30 miljard euro die hij zondag aankondigde. Italië is niet langer een probleem, wil hij uitstralen, en zijn premier moet serieus worden genomen. Monti is sceptisch over herziening van de Europese verdragen: dat is een ingewikkeld proces, heeft hij gezegd, en er is ook met de huidige verdragen veel te doen.

José Manuel Barroso

De voorzitter van de Europese Commissie, José Manuel Barroso, ziet zichzelf niettemin als hoeder van de eenheid van de Europese Unie. Hij wil een nieuwe scheidslijn in de EU, tussen eurolanden en niet-eurolanden, voorkomen. Barroso ijvert voor een beperkte verdragswijziging, gesteund door alle 27 landen. Een ingrijpender aanpassing van de verdragen is dan in een later stadium mogelijk. Barroso wil verder de rol van zijn Commissie in het toezicht op begrotingen van lidstaten versterken. Frankrijk wil die macht juist inperken en meer invloed geven aan de lidstaten.

Herman Van Rompuy

Herman Van Rompuy, de voorzitter van de Europese Raad, zit klem tussen grote en kleine lidstaten, die hij allebei vertegenwoordigt. Frankrijk en Duitsland willen een nieuw verdrag, maar een land als Ierland is huiverig voor verdragswijziging omdat dat ook een referendum betekent. Daarom stelt Van Rompuy twee opties voor: verdragswijziging naar Frans-Duits model óf een beperkte aanpassing waarmee kleine landen kunnen leven.

Mario Draghi

Begrijp Mario Draghi niet verkeerd. De Europese Centrale Bank is best bereid haar steentje bij te dragen, maar alleen als regeringleiders eerst over de brug komen. Het mantra van de ECB: overheden hebben de crisis veroorzaakt, overheden moeten de crisis oplossen. Tegelijkertijd doet de ECB al veel. De bank heeft voor ruim 205 miljard euro staatsobligaties van probleemlanden gekocht. Ook houdt de ECB Europese banken op de been door onbeperkt cash te verstrekken.

Meer over de eurotop vandaag in NRC Handelsblad en vanaf 15.00 uur in de digitale editie voor abonnees.