Hij is precies wat het CDA nodig heeft

Staatssecretaris Henk Bleker, die vandaag zijn begroting verdedigt, krijgt felle kritiek.

Maar het lijkt de stoïcijnse politicus niet te raken.

NOVUM29:BLEKER MILIEUBELEID:ZOETERMEER;01DEC2011-De Tweede Kamer debatteerde donderdagmiddag met Staatssecretaris Henk Bleker van EL&I over decentralisatie van het milieubeleid. Foto: Staatssecretaris Henk Bleker van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie.Novum/bm/str.Bart Maat Novum BART MAAT

De ongeveer tachtig hoogwaardigheidsbekleders in een kasteel in het Belgische Stabroek zagen al snel wat voor politicus Henk Bleker eigenlijk is. Eentje die zijn eigen plan trekt.

De staatssecretaris maakte er de uitbreiding van een natuurpark op de grens met Nederland officieel. Er zijn lokale bekendheden. Blekers ambtgenoot Joke Schauvliege, de Vlaamse minister voor leefmilieu, is er ook.

Wat Henk Bleker draagt? Een wit overhemd met een blauw jasje, een spijkerbroek. En geen das.

Wat Henk Bleker doet? Hij houdt een mobiele telefoon voor de microfoon, speelt een beltoon met een vogelmelodietje af en zegt te hopen „dat u in dit park nog veel meer hiervan zult horen”.

Wat Henk Bleker zegt? „Ik vraag me net af”, zo refereert hij aan zijn uitnodiging aan asielzoeker Mauro Manuel, „moet ik mevrouw Schauvliege nou niet eens uitnodigen? Met een briefje? Om met haar hele familie samen naar het voetbal te gaan?”

Want zo is Henk Bleker. Makkelijk. Ontspannen. Charmant. En zo ondiplomatiek als maar zijn kan.

Hij is de meest ongrijpbare bewindspersoon van dit moment. In staat om tegelijkertijd de lachers op zijn hand te krijgen én het bloed onder je nagels vandaan te halen. De hobbyponyfokker uit Wollinghuizen (bij Vlagtwedde, bij Stadskanaal) maakt snel en indrukwekkend carrière. Tot vorig jaar kenden maar weinigen de oud-gedeputeerde en oud-directeur van de regionale omroep. Maar toen: in enkele maanden werd hij achtereenvolgens interim-partijvoorzitter, Maxime Verhagens rechterhand tijdens de formatie en staatssecretaris.

Het contrast met zijn partij is groot. Waar het CDA degelijkheid wil uitstralen, staat Bleker voor nonchalance. En waar het CDA blijft herhalen dat een partijleider uit zichzelf opstaat, kan Bleker dat bij gebrek aan sterke tegenkandidaten zomaar eens worden.

Deze krant vroeg twee maanden geleden aan CDA-bestuurders en -politici wie dan de nieuwe leider moet worden. De harde kern mocht het zelf eens zeggen. Eén: Camiel Eurlings. Maar die wil niet, zegt hij. Twee: Jan Kees de Jager. Maar die wil ook niet, zegt hij. En dan, weliswaar op enige afstand, staat daar Henk Bleker op drie. De man die de partij weer smoel kan geven. Wat de drie gemeen hebben, is dat ze zich sinds het aantreden van dit kabinet nauwelijks over het wel en wee van het CDA hebben uitgelaten. Het is moeilijk vast te stellen wat Bleker vindt van het gebrek aan partijlijn.

Waarom zijn naam dan toch telkens opduikt? Niet omdat hij zo’n groot visionair is, zeggen CDA’ers. Wel omdat hij van elke situatie het beste weet te maken. En dat kan deze partij best gebruiken.

Blekers populariteit past in een jonge politieke traditie waarin profileren als buitenstaander loont. Het maakt niet uit of een politicus al jaren in de Kamer zit (Geert Wilders), carrière maakt op een departement (Rita Verdonk) of zo politiek betrokken is dat hij van partijen wisselt (Pim Fortuyn). Een on-Haags imago kan succesvol zijn. Eenmaal in Den Haag laten weinig politici zich erop voorstaan een provinciaal te zijn. Bleker vindt het een geuzennaam. Hij kickt erop.

Dus zo staat hij in dat kasteel vrijdag rustig zijn aantekeningen door te nemen. Hij zegt een paar minuten niks, overal om hem heen staan prominenten die hem willen spreken, maar Bleker lijkt het niet te registreren. Hij staat gewoon even te lezen.

Bleker is een politicus die in zijn eigen wereld leeft. In het ruime jaar dat hij staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (inclusief natuurbeleid) is, heeft hij al veel mensen de gordijnen ingejaagd.

Provincies zijn boos omdat ze het natuurbeheer van het Rijk krijgen overgedragen, maar daar te weinig geld voor ontvangen. Vlaanderen is boos omdat Bleker de afspraken over het ontpolderen van de Zeeuwse Hedwigepolder wil terugdraaien. Natuurorganisaties zijn boos omdat onder de nieuwe natuurwet veel minder plant- en diersoorten worden beschermd. De oppositie in de Kamer is boos dat Bleker niks wil doen aan de omvang van de megastallen. En Staatsbosbeheer is boos, omdat het publiekelijk werd teruggefloten omdat het zich niet terugtrekt uit de ontwikkeling van het Oostvaarderswold in Flevoland, waar volgens Bleker „kostbare landbouwgrond” ligt.

Doet het Bleker iets? Weinig, zo lijkt het. Aan excuses aanbieden doet hij niet, en hij is een politicus die allang blij is dat er over hem gepraat wordt. Maakt niet uit hoe.

Het is niet alleen zijn beleid dat kwaad bloed zet. Het is ook de manier waarop hij zich opstelt: compromisloos. Het Planbureau voor de Leefomgeving liet zich kritisch uit over het akkoord dat Bleker met de provincies over het natuurbeleid sloot. Bleker zelf noemde dat rapport daarop „ondersteuning van zijn beleid”.

Of neem een van zijn vele tv-optredens, zoals dat van oktober in Pauw & Witteman. Tegenover hem zaten Mauro Manuel en diens moeder. Bleker vertelt over „het sterke merk” CDA: „Sociaal, respect, betrokkenheid, familie, en gezin.” De moeder van Mauro: „Wij dus.” Bleker, met een voorzichtig lachje: „Ja, ja, jullie. Ja hoor.” Om daarna stoïcijns verder te praten.

Nog geen maand later liet hij alweer zien hoe hij met die gevoelige materie omgaat. Toen in de Tweede Kamer over een ooievaar werd gesproken, zei Bleker dat het geen probleem was dat de vogel naar een Duits wildpark uitgezet kon worden. „Daar is geen studievisum voor nodig.” De oppositie kon er niet om lachen. Het oordeel: „Vrij ziek.”

Zeldzaam zijn de momenten dat Bleker zijn woorden moet terugtrekken. Dat gebeurde bijvoorbeeld begin dit jaar, toen hij Geert Wilders belde om zijn opmerkingen over diens partij te nuanceren („Ik moest niets van de PVV hebben en ik moet nog steeds niets van de PVV hebben”).

Maar ja, dat is alweer even geleden. Nu is Henk Bleker gewoon weer die politicus die zijn eigen plan trekt.

Lees kritiek op Blekers natuurbeleid op Opinie: pagina 16 en 17