Cultuurclash in Haarlemse rechtbank

Johan Cruijff maakte gisteren in een kort geding nog eens duidelijk dat hij niet gediend is van de aanstelling van Louis van Gaal als Ajax-directeur.

Waar Cruijff is zijn camera’s. Onder grote mediabelangstelling arriveerde de oud-voetballer en huidig commissaris van Ajax gisteren bij de rechtbank in Haarlem.

Ook de jeugdtrainers Marc Overmars, Jaap Stam, John Boskamp, Ronald de Boer, Michel Kreek, Brian Roy, Wim Jonk, Orlando Trustfull en Dean Gorré, samen goed voor honderden interlands en vele landstitels in binnen- en buitenland, moesten zich een weg banen door een haag van fotografen en televisieploegen. Een medewerkster van de rechtbank filmde mee met haar mobieltje en buiten vergaapten schoolkinderen met rugtas zich aan de „dure auto’s” van de oud-voetballers.

De rechtszaak die Johan Cruijff en zijn dertien medestanders hebben aangespannen tegen de raad van commissarissen en de directie van Ajax liep gisteren uit op een botsing van culturen: die tussen bestuurders van een beursgenoteerde onderneming en mannen uit de voetbalwereld. De machtsstrijd tussen de twee kampen met totaal verschillende opvattingen over het leiden van hun voetbalclub werd weer haarscherp duidelijk.

De hoofdrolspelers in het conflict dat is ontstaan na de terugkeer van Cruijff bij Ajax troffen elkaar gisteren in de rechtbank van Haarlem. Cruijff bestempelde zijn comeback als een fluwelen revolutie. Maar de omwenteling heeft de afgelopen maanden steeds meer kenmerken van een straatgevecht gekregen.

Ajax-commissaris Cruijff en dertien medestanders, onder wie de tien oud-voetballers die nu jeugdtrainer zijn bij Ajax, vroegen de voorzieningenrechter in een kort geding de voorgenomen benoeming van Louis van Gaal tot algemeen directeur van Ajax ongedaan te maken. Dat hadden de andere leden van de raad van commissarissen, president-commissaris Steven ten Have, Marjan Olfers, Edgar Davids en Paul Römer, op 16 november besloten in een vergadering waar Cruijff ontbrak. Ook benoemden de vier commissarissen in diezelfde vergadering Martin Sturkenboom en Danny Blind tot interim-directeuren, aanstellingen die volgens het kamp Cruijff ook ongedaan gemaakt moeten worden.

In de rechtszaal verweet Cruijff de vier andere leden van de raad van commissarissen, evenals de directie van Ajax, dat hij niet is gekend in de benoemingen van Van Gaal, Blind en Sturkenboom. Cruijffs advocaten verklaarden dat hij te laat op de hoogte was gebracht en daarom de vergadering op 16 november had gemist. Bovendien menen Cruijff en de zijnen dat de aanstellingen een ondermijning zijn van het ‘plan Cruijff’, de richtlijnen van het clubicoon met „ongeëvenaarde voetbaltechnische inzichten”, waarmee de jeugdopleiding van Ajax na zijn terugkeer wordt hervormd. En daarmee werd vooral naar Van Gaal gewezen, wiens gedachtegoed volgens de advocaten „contrair is aan het plan Cruijff”. Ook noemden zij het geen geheim dat „Van Gaal een afkeer koestert tegen Cruijff”.

De advocaat van de commissarissen en de directie van Ajax stelden dat Cruijff wel degelijk wist van de belangrijke vergadering. Zijn vrouw Danny had de e-mail met de oproep aan hem voorgelezen en ook zijn zaakwaarnemer had hem op de uitnodiging gewezen. Dat Cruijff niet op de hoogte was van de gesprekken met Van Gaal en dat diens voordracht niet expliciet in de e-mail stond, was omdat dit „koersgevoelige informatie” betrof die geheim moest blijven en niet door het voltallige kantoorpersoneel van Cruijff, die geen persoonlijk e-mailadres heeft, gelezen mocht worden. En juist tijdens de procedure met de vorige kandidaat-directeur, Marco van Basten, was er allerlei informatie naar De Telegraaf gelekt – de krant waar Cruijff al jaren nauwe banden mee heeft.

Bovendien, stelden de vier commissarissen, had de ondernemingsraad van Ajax de noodklok geluid. Die signaleerde grote stuurloosheid bij de club. Alleen bij snelle aanstelling van een nieuwe directie zou de aangekondigde gang naar de Ondernemingskamer van het gerechtshof in Amsterdam, wegens wanbeleid, worden uitgesteld. Daarom moest er actie worden ondernomen. Verder benadrukte de directie dat niet Cruijff en de trainers, maar de directie verantwoordelijk is voor de organisatie van de club, het aan- en verkoopbeleid en de contracten, terwijl de trainers dat deels tot hun verantwoordelijkheid rekenen.

In de Haarlemse rechtbank werd ook gesoebat over ‘het plan Cruijff’, dat volgens de Ajax-directie „niet goedgekeurd en onvoldragen is” en bovendien „wordt uitgevoerd door opsteller Ruben Jongkind, een looptrainer”. Cruijff en de trainers stellen op hun beurt dat Ajax zonder dit plan „zal verworden tot een subtopper in Nederland”.

Het kamp-Cruijff zei ook dat de ondernemingsraad van Ajax „alleen maar bestaat uit kantoorpersoneel” en dat de commissarissen eerst zelf onderzoek hadden moeten doen naar de „vermeende chaos” op trainingscomplex De Toekomst voordat zij buiten Cruijff om nieuwe directeuren zouden voordragen.

Het conflict tussen Cruijff en de vier andere commissarissen leidt volgens zijn advocaten tot een verdere verwijdering tussen de voetbalvereniging Ajax, waarvan de ledenraad het vertrouwen in de commissarissen heeft opgezegd, en de raad van commissarissen van Ajax NV. De volgens hen controversiële besluiten zouden niet rechtsgeldig zijn. Advocaat Peter Wakkie van de Ajax-directie en de vier commissarissen stelde aan het einde van de zitting voor om Van Gaal en Cruijff met elkaar te laten praten over het plan van Cruijff.

De president van de rechtbank doet maandagochtend uitspraak.

    • Bart Hinke
    • Dolf de Groot