Terugkijken: de eerste uitzending van ‘Nederland van boven’

Ruim 1,1 miljoen mensen keken gisteren naar de eerste aflevering van Nederland van boven – en dat terwijl er Champions League-voetbal was. Bij dit VPRO-project wordt ons land vanuit vogelperspectief (letterlijk vanuit helikopters, paragliders, ballonnen en vliegers) bekeken. De aflevering, de eerste van een reeks van tien, staat nu op Uitzending Gemist.

Nederland van boven

Ruim 1,1 miljoen mensen keken gisteren naar de eerste aflevering van Nederland van boven - en dat terwijl er Champions League-voetbal was. Bij dit VPRO-project wordt ons land vanuit vogelperspectief (letterlijk vanuit helikopters, paragliders, ballonnen en vliegers) bekeken. De aflevering, de eerste van een reeks van tien, staat nu op Uitzending Gemist.

Get Microsoft Silverlight
Bekijk de video in andere formaten.

Nederland van boven is geïnspireerd op Britain from Above, een drieluik dat in 2008 werd uitgezonden door de BBC. Duitsland had ook zijn eigen versie al: Deutschland von Oben, bij de ZDF. Alle drie de programma’s brengen een mix van expertise (over bijvoorbeeld waterbeheer, files en vrijetijdsbesteding), datajournalistiek, animaties en mooie beelden. De centrale vraag: hoe is het land gevormd en hoe functioneert het?

http://www.youtube.com/watch?v=VLRQS7Cf-ok

De eerste aflevering deed het goed met ruim 1,1 miljoen kijkers. Dat is nog niet zoveel als Frozen Planet, de BBC-documentaireserie die eerder op de avond op hetzelfde net (Nederland 1) bijna 1,6 miljoen kijkers trok, maar wel boven de verwachting: Nederland van boven moet per aflevering minstens 800.000 kijkers scoren.

De reacties op de eerste aflevering zijn enthousiast. Alexander Klöpping zegt vandaag in zijn column voor nrc.next dat het programma aantoont welke fraaie dingen er te maken zijn met grote hoeveelheden data:

“Nederland van Boven toont op spectaculaire wijze waarom overheden meer data zouden moeten delen met het publiek. Als kunstenaars, programmeurs, of in dit geval programmamakers kunnen bouwen op dit soort databronnen, ontstaan verbanden die je met het blote oog niet ziet.”

In zijn mediacolumn die vandaag in NRC Handelsblad verschijnt, maakt Hans Beerekamp de vergelijking met Frozen Planet van de BBC:

“De overeenkomst [...] zit in een fors budget dat spectaculaire opnamen mogelijk maakt. En ook in dit geval is er een stem van God, al krijgen we de spreker soms vanuit de lucht wel te zien: het is Roel Bentz van den Berg, op het dak van een torenflat of rijdend over de snelweg in een cabrio, met synchroon geluid.”

Toch is (bijvoorbeeld) de afstand die Nederlanders samen per dag afleggen minder interessant dan de beelden van een eenzame pinguïn die met een dreigende bende orka’s te maken heeft, schrijft Beerekamp. Qua filmbeelden is Nederland van boven te vergelijken met een soortgelijk project uit de jaren zestig:

Nederland van boven [doet] denken aan Bert Haanstra’s Alleman (1962), dat ook begint met helikoptershots. Stem en tekst waren toen van Simon Carmiggelt, die veel subtielere teksten bedacht dan de VPRO nu produceert.”

En inderdaad: het lijkt wel wat op de 21e eeuw-versie van deze film:

http://www.youtube.com/watch?v=dk59wMEyuQI

Nederland van boven gaat volgende week in op de handel, en in het bijzonder op de Rotterdamse haven.