Rajoy wacht op meer zekerheid

Conservatief Mariano Rajoy is in Spanje stilletjes bezig zijn regering te vormen. Volgens critici morst hij dure tijd.

Nadat Mariano Rajoy op 20 november met een ruime meerderheid de Spaanse verkiezingen won, stuurde Angela Merkel hem een felicitatietelegram van drie alinea’s. In haar eerste zin maakte de Duitse bondskanselier meteen duidelijk wat zij van Sehr geehrter Herr Rajoy verwacht. „U heeft in deze voor Spanje en Europa moeilijke tijd van uw volk een duidelijk mandaat gekregen om snel de benodigde hervormingsmaatregelen aan te nemen en door te voeren.”

Ruim twee weken later is Rajoy alles behalve snel uit de startblokken geschoten. Sinds de verkiezingsavond hebben de Spanjaarden hun toekomstige premier amper meer gezien. Elke werkdag sluit Rajoy zich op in het hoofdkwartier van zijn centrum-rechtse Volkspartij (PP) in Madrid. Daar ontvangt hij bankiers, werkgevers en vakbonden en partijgenoten. De pers mijdt hij.

Zijn ministersploeg wil Rajoy pas daags voor zijn beëdiging (op 23 december) presenteren.

De vraag is of Rajoy kostbare tijd verspeelt. Nu zich een Europa van meerdere snelheden aftekent, belooft Rajoy dat „Spanje bij de kopgroep zal horen”.

Javier Solana maant Rajoy al tot haast. „Aan wie het betreft. Voorgevoel. Er is iets op komst in Europa”, twitterde de voormalig NAVO-chef en EU-buitenlandcoördinator vorige week. „Ik geef er de voorkeur aan dat Spanje deelneemt aan de totstandkoming. Italië-Monti doen al mee.”

Rajoy staat bekend als een twijfelaar. Hij heeft bovendien met veel onzekerheden te maken. Binnenlands weet hij nog niet hoe de oppositie zich gaat opstellen. Niet onbelangrijk, nu Duitsland wil dat nieuwe Europese stabiliteitsregels in de nationale grondwetten verankerd worden. Hiervoor heeft hij de hulp van de socialisten nodig.

In Europa is de vraag of Brussel zich in de toekomst zal bemoeien met de lonen en arbeidsmarkt. Dit is cruciaal in zijn gesprekken met de sociale partners. Ook is onduidelijk of het euronoodfonds EFSF eigenlijk wel slagvaardig is. Dat is belangrijk, nu Rajoy de financiële sector wil overhalen tot het oprichten van een bad bank, waarvoor mogelijk uit dit fonds geleend moet worden.

Het is dan ook een handicap dat de nieuwe Spaanse premier morgen en vrijdag niet aanwezig is op de belangrijke eurotop in Brussel. Die ‘doet’ vertrekkend socialistisch premier Zapatero nog. Naar buiten toe laten Rajoy en Zapatero blijken dat ze op één lijn zitten. Gisteren dronken ze, tijdens de viering van de verjaardag van de Grondwet, in het parlement collegiaal een biertje.

Maar Rajoy belde recent met de premiers Fillon in Parijs en Monti in Rome. Vandaag is hij present op een top van Europese conservatieven in Marseille. Daar heeft hij 5 tot 10 minuten spreektijd. In het publiek zal onder Merkel aandachtig luisteren.