Kroes verrast door steunmaatregelen ING

EU competition commissioner Neelie Kroes gives a press conference about proposed restructuring measures for banks on November 18, 2009 at EU headquarters in Brussels. The European Commission on November 18 approved restructuring plans for British bank Lloyds, Dutch counterpart ING and Belgium's KBC bank, all rescued by public bailouts during the global financial crisis. AFP PHOTO / GEORGES GOBET

Neelie Kroes werd tijdens de kredietcrisis verrast door de steunmaatregelen die werden getroffen voor ING. Al pratende kwamen “nieuwe zaken op tafel”, verklaarde de voormalig mededingingscommissaris woensdag voor de commissie-De Wit.

Twitter avatar erikvderwalle Erik van der Walle Eigenlijk is staatssteun verboden, neemt Kroes alvast een voorschot op de discussie. Niet te snel piepen, wil ze maar zeggen. #dewit2 2/2

ING kreeg in het najaar van 2008 een kapitaalinjectie van tien miljard euro. Die maatregel werd begin 2009 gevolgd door een garantieregeling voor de risicovolle hypotheken die de bank in de Verenigde Staten bezat. Kroes moest toetsen of die maatregelen aan de Europese eisen voor staatssteun voldeden.

De garantieregeling was niet vanaf dag één bekend, zei Kroes. “Daarmee neem ik de vrijheid te zeggen dat het dus niet een glad verlopen dossier was.” Pas bij de officiële aanvraag voor goedkeuring werd ‘in volle omvang’ duidelijk hoe de regeling eruitzag. “Dat was in ieder geval een feit dat niet over het hoofd gezien kon worden.”

Het leidde tot ‘pittige discussies’ tussen Nederland en Brussel, aldus Kroes. De Europese Commissie tikte Nederland in september 2009 op de vingers vanwege de maatregelen. Die werden beschouwd als verkapte staatssteun. ING zag zich genoodzaakt de verzekeringstak en de bank te splitsen om alsnog goedkeuring te krijgen voor de steun.

Tijdens het stroef verlopende verhoor - Kroes weigerde op veel vragen te antwoorden - werd zij verder aan de tand gevoeld over de samenvoeging van de Nederlandse delen van Fortis en ABN, nadat deze waren genationaliseerd. Een van de voorwaarden hiervoor was de gedwongen verkoop van de Hollandse Bank-Unie. Dat was opgelegd door Brussel, omdat de nieuwe bank anders te groot zou worden.

De afgelopen weken klonk veel kritiek op deze zogeheten ‘remedy’. Zo verklaarde oud-Fortis-topman Jan-Michiel Hessels eerder voor de commissie-De Wit dat het heeft bijgedragen tot de val van Fortis.

Kroes haalde fel naar hem uit. “Hij heeft actief bijgedragen aan de situatie waarin Fortis zich bevond op dat moment”, zei ze. “Ik vind het een beetje een jij-bak om als die ellende op tafel komt de Europese Commissie daarvan de zwarte piet toe te schuiven.” Zijn verwijt is ‘absoluut bezijden de waarheid’.

    • Annemarie Coevert