'Kabinet-Rutte niet helder over Europa'

Den Haag : 29 oktober 2010 PvdA-fractievoorzitter Job Cohen. foto © Roel Rozenburg

Zorgt de voortdurende eurocrisis voor andere inzichten over Europa bij de PvdA?

Cohen: „We wisten dat de Europese afspraken voor begrotingsdiscipline niet helder waren. Daar hadden we tot nu toe geen last van, maar door de eurocrisis werden die problemen wel zichtbaar. Die brand moeten nu geblust worden en er moeten oplossingen komen, zodat het nooit meer kan gebeuren. Dat besef is nu doorgedrongen en dat leidt ook tot oplossingen waar we eerder niet aan toe waren.”

Zijn standpunten daardoor sneller achterhaald?

„Niet de standpunten, maar de oplossingen zijn snel achterhaald. Het juli-pakket leek oplossingen te bieden, maar was al snel achterhaald. Daarna kwam het oktober-pakket dat wel de goede richting gaf, maar onvoldoende was. Het was telkens too little and too late. Daardoor woekerde de crisis voort en moesten er telkens meer stappen gezet worden.”

De PvdA ondertekende mede een motie van Arie Slob (ChristenUnie) die het kabinet opriep om geen verdere Europese afspraken te maken. Later trok uw partij de steun voor die motie gedeeltelijk weer in. Hoe zit dat?

„In die motie stond niet voor niets ‘op dit moment’. Daarna kwamen de ontwikkelingen pas echt op ons af en werd het belangrijk om daar gepast op te reageren.”

Is het ook weleens nodig idealen aan de kant te zetten?

„Nee, dat gaat nooit ten koste van onze idealen. Ons ideaal is een Europa dat zorgt voor vrede, veiligheid en een gemeenschappelijke markt in dienst van een goed ontwikkelde samenleving.”

Is de complexiteit van de maatschappij te herleiden tot simpele problemen en oplossingen? En in hoeverre blijkt het moeilijk te zijn een genuanceerde boodschap te verkondigen?

„We zitten al lang niet meer in een stadium van voor/tegen Europa. De vraag is wel wat de betekenis van Europa in de veranderende wereld is. Mensen zijn niet gek en snappen heel goed dat de wereld niet zwart/wit is. Aan ons de taak ze mee te nemen in ons verhaal en uit te leggen wat de voors en tegens zijn. Onlangs heb ik met Ronald Plasterk en Thijs Berman, lid van het Europees Parlement, een avondlang een discussie in de Rode Hoed gevoerd met mensen over dit onderwerp, intensief en genuanceerd. Om onze standpunten te vertellen, maar ook om kritisch te luisteren naar de opvattingen van anderen. Daar is bepaald behoefte aan.”

Wat voor leiderschap is volgens u nu gewenst?

„Leiderschap dat duidelijk richting geeft. Mark Rutte roept een half jaar geleden dat hij niks met Griekenland heeft. Daarna ondersteunt hij het land met miljarden euro’s. Hij wil geen extra bevoegdheden naar Europa overhevelen, maar is niet tegen sancties als landen hun begroting niet op orde kunnen brengen. Dat is niet helder. Hij geeft wel richting aan, maar rijdt met de handrem op.”

Toch steunt de PvdA het kabinet inzake Europa.

„We bekijken de voorstellen elke keer opnieuw. Na de Europese top van eind oktober vonden wij de maatregelen niet krachtig genoeg, al gingen ze wel in de goede richting. Sindsdien is de crisis ernstiger geworden. De euro staat echt op het spel. En daarmee staat er heel veel op het spel. Wat weer niet wil zeggen dat ieder voorstel goed genoeg is.”