Witte plekken in de krant?

Mocht je deze week gaten tegenkomen in de krant, dan ligt dat niet aan een storing.

Journalistenvakbond NVJ beraadt zich vandaag over eventuele acties.

Het is niet ondenkbaar dat op deze plek volgende week een wit vlak staat. Of een ingezonden mededeling van journalistenvereniging NVJ met de strekking ‘het kan zo niet langer’.

Wat is er aan de hand? Vandaag om 12.00 uur ’s middags verloopt het ultimatum dat de NVJ heeft gesteld aan de branchevereniging voor dagbladen NDP om tot een nieuwe cao te komen voor de drieduizend dagbladjournalisten. De kans dat er voor die tijd een akkoord wordt bereikt is klein. En dus bereidt de NVJ zich voor op acties: lege vakken in de kranten en zogenoemde ‘stiptheidsacties’, alleen werken volgens de in de cao afgesproken werkweek van 38 uur. In beginsel mag de lezer er zo min mogelijk last van hebben.

De onderhandelingen tussen NDP en NVJ duren al negen maanden. Werkgevers willen een versobering van de pensioenregeling en het afschaffen van de auteursrechtenvergoeding. Ook moeten de extra vrije dagen voor oudere journalisten (seniorendagen) over de hele redactie worden verdeeld, vindt de NDP. De NVJ eist onder meer een loonsverhoging van 2 procent per jaar en een structurele uitbetaling van de auteursrechtenvergoeding.

Krantenbedrijven hebben het zwaar: het aantal lezers en adverteerders loopt terug. Daar hebben ook de journalisten de prijs voor betaald: een loonsverhoging van 0 procent in 2009 en 2010 en ontslagen op de redacties van vrijwel alle kranten, die hebben geleid tot toenemende werkdruk. Uit onderzoek van de NVJ blijkt dat 30 procent van de dagbladjournalisten structureel meer werkt dan de cao voorschrijft. Dat lees je terug in de stukken, aldus de NVJ.

Volgens de NVJ hebben de journalisten genoeg te lijden gehad. Het aantal dagbladjournalisten in vaste dienst, nu ongeveer eenvijfde van het totaal aantal journalisten, is in tien jaar tijd afgenomen van 4.500 naar 3.000. „Na jarenlange kaalslag wordt het weer tijd dat er in mensen wordt geïnvesteerd”, zegt Tom Gibcus van de NVJ. „De afbraak moet stoppen. Het houdt een keer op.”

De NDP zegt een loonsverhoging in deze tijden „onrealistisch” te vinden. Woordvoerder Ad Verrest: „De begrotingen van krantenbedrijven geven zonder uitzondering een zorgelijk beeld. We moeten met de hand op de knip werken om niet in de problemen te komen.” De hoge rendementen (tot wel 25 procent) die investeerders kunnen verdienen op hun in krantenbedrijven gestoken miljoenen geven volgens de NDP onterecht het beeld dat het met krantenbedrijven helemaal niet zo slecht gaat. „Wat we nog verdienen komt uit bezuinigingen en saneren”, aldus Verrest.

De NVJ verwacht dat vooral de regionale kranten het voortouw zullen nemen in de acties, die de komende twee weken plaats moeten vinden.

Een kleine geruststelling: de kans dat de krant helemaal niet meer verschijnt is klein. Dat journalisten het werk neerleggen is twintig jaar geleden voor het laatst gebeurd.

    • Stijn Bronzwaer