Kredietbeoordelaar legt eurozone over knie

Kredietbeoordelaar S&P waarschuwt de politiek vlak voor de Europese top. Met opzet. Hervorm, bezuinig en integreer voor het te laat is, luidt de boodschap.

Wederom stoom uit de oren van (Franse) politici die de nakende collectieve afwaardering van Standard & Poor’s onterecht vinden? Waarschijnlijk wel. Maar de boodschap van de kredietbeoordelaar is duidelijk: kijk eerst naar uw eigen beleid.

Soms is S&P subtiel. De kredietbeoordelaar schrijft dat beleggers het risico op Europese staatsobligaties hoger achten. Dat komt volgens S&P deels doordat risicoverzekeringen (credit defaults swaps) minder effectief zijn. De leiders van de eurozone spraken met banken bijdragen aan de redding van Griekenland door een deel van de uitstaande Griekse schuld kwijt te schelden. Maar de deal wordt zo vormgegeven dat de risicoverzekeringen waarschijnlijk niet uitbetalen om een gevaarlijke ketenreactie te voorkomen. Als het voor beleggers daardoor moeilijker wordt zich in te dekken tegen de risico’s, zullen ze hogere rentes verlangen, betoogt S&P.

De kredietbeoordelaar wijst ook op de terughoudendheid van banken om te lenen. Als banken minder lenen aan bedrijven en consumenten hapert de economie. Banken, constateert S&P, lenen minder omdat de kwaliteit van hun bezittingen (risicovolle staatsobligaties, leningen) daalt, omdat het duurder wordt geld op te halen op markt, en ook omdat banken hogere kapitaaleisen vrezen. Uiteindelijk zijn het Europese politici en beleidsmakers die wensen dat banken hogere buffers aanhouden.

S&P draait het argument ook om. Polici zijn niet alleen (deels) verantwoordelijk voor de situatie waar de eurozone zich in bevindt, maar ze zijn ook cruciaal om de monetaire unie uit de crisis te loodsen.

Naar eigen zeggen waarschuwt de kredietbeoordelaar daarom de regeringsleiders zo kort voor de belangrijke Europese top van donderdag en vrijdag. Wat moeten de leiders van de eurozone volgens S&P doen? In ieder geval niet blind bezuinigen. „Aangezien de Europese economie vertraagt werken hervormingen gebaseerd op bezuinigingen ondermijnend”, aldus S&P. Bezuinigingen schaden het consumentenvertrouwen. Consumenten geven minder uit en de staat ontvangt minder aan belastingsinkomsten.

Volgens S&P is het uiterst belangrijk dat probleemlanden snel hervormen. Ook moeten eurolanden grotere controle hebben op elkaars begroting. Wat dat betreft lijkt het er op dat kanselier Merkel en president Sarkozy gisteren met hun plannen S&P net voor waren. S&P constateert dat zonder strenge begrotingsafspraken de kans klein is dat de Europese Centrale Bank bereid is op grotere schaal in te grijpen.

Maar de kredietbeoordelaar gaat verder in het wensenpakket. S&P pleit voor „meer pooling van inkomsten en verplichtingen”. Dat klinkt als een pleidooi voor een vorm van gezamenlijke Europese staatsobligaties. Tot nu toe wil Merkel, en dus ook Sarkozy, daar niet aan.

Volgende week, na de top, volgt het eindoordeel van S&P.

    • Melle Garschagen