Een niet-belemmerende geworteldheid

In Who’s Afraid of Post-Blackness pleit de journalist Touré voor een nieuw zwart bewustzijn, met Obama en Oprah Winfrey als voorbeelden. Niet als slachtoffer maar als talent moet de zwarte Amerikaan de wereld bekijken.

Een zwarte man die na een balletvoorstelling door Harlem loopt met zijn blanke vrouw, druk napratend op zoek naar een sushirestaurant. Een zwarte peuter in een kamer vol blanken die gretig een stuk watermeloen verorbert. Een zwarte klant in een winkel met een donkere bewaker op geringe afstand. Ze zijn alle drie hoofdrolspeler in een complex rassendrama, betoogt de zwarte schrijver en Rolling Stone-journalist Touré op diverse momenten in zijn boek Who’s Afraid of Post-Blackness. What It Means To Be Black Now.

De zwarte man voelt, terwijl hij door Harlem loopt, the black gaze in zijn nek prikken; de afkeurende blik van zelf benoemde ‘authenticiteitagenten’, zoals Touré ze noemt. Zij vinden de man met zijn blanke vrouw, sushi en ballet niet zwart genoeg. De vader van de peuter vreest dat de blanken lachen omdat het kind een vooroordeel bevestigt (‘zwarte Amerikanen zijn dol op watermeloen’). En de klant waant zich bespied door de zwarte bewaker en vraagt zich af wat die voelt bij zijn al dan niet vermeende opdracht donker publiek extra in de gaten te houden.

Touré interviewde voor zijn essayistisch opgezette boek 150 zwarte politici, hoogleraren, activisten, kunstenaars en entertainers, onder wie rapper Chuck D, comedian Paul Mooney, zangeres Santigold en politicus Jesse Jackson Jr. Hij ondervroeg ze over veranderingen in de omgang met etnische identiteit, in de decennia vóór het presidentschap van Obama. Ook analyseert hij het effect van ras op zijn eigen leven, en in politiek, media, maatschappij en kunst. Hoewel hij het vaak iets te anekdotisch en particulier aanpakt, maakt de auteur overtuigend voelbaar dat zwart zijn in de moderne Verenigde Staten voor velen een uitputtingsslag is.

Dit artikel werd gepubliceerd in NRC Handelsblad op Vrijdag 2 december 2011, pagina 8 - 9. Abonnees kunnen het hele artikel hier lezen.

    • Een onzer medewerkers