Big Brother Maxime Verhagen

Glimmend en broederlijk stonden ze naast elkaar en naast de toen nog toekomstige premier Mark Rutte (VVD): de waarnemend leider van het CDA en de absolute leider van de PVV. Maxime Verhagen en Geert Wilders sloegen elkaar op 30 september 2010 joviaal op de schouders nadat ze een regeer- en een gedoogakkoord hadden gepresenteerd, waardoor de vorming van een minderheidskabinet van VVD en CDA mogelijk zou worden.

Vermoedelijk zou de sfeer minder vrolijk zijn geweest als Wilders had geweten wat Verhagen in zijn hoedanigheid van minister van Buitenlandse Zaken drie jaar eerder nog had voorgesteld: om de inlichtingendienst AIVD of de beveiligingsdienst DKDB de gangen van de PVV-leider te laten nagaan. Om zo te weten te komen wat hij aan het uitspoken was met zijn aangekondigde anti-islamfilm Fitna.

Die film leidde tot grote en begrijpelijke consternatie in bestuurlijk Nederland en bij het bedrijfsleven. De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding waarschuwde ervoor dat Nederlandse ambassades en bedrijven in het buitenland doelwit van terroristen konden worden als gevolg van de vertoning van Fitna.

De mislukte poging van Verhagen om Wilders te laten bespioneren, werd gisteravond op tv onthuld in de documentaireserie Het Proces Wilders van de omroep Human. De PVV-leider reageerde er laconiek op, per tweet: „Politieke controle AIVD hoort niet maar is dus ook niet gebeurd.” Hij voegde eraan toe dat de AIVD desgevraagd sinds 2010 iedere week zijn agenda krijgt. Dat is een heel wat mildere reactie dan in 2007 toen Wilders, nog voor honderd procent oppositielid, van premier Balkenende absoluut wilde weten of het waar was wat De Telegraaf had beweerd: dat de AIVD hem jarenlang had geschaduwd als hij de Israëlische ambassade in Den Haag bezocht.

Fractieleider Wilders weet als lid van de Commissie voor de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten ongetwijfeld meer dan het gemiddelde Kamerlid en zeker meer dan de gewone burger over de AIVD. Deze commissie vergadert op gezette tijden in beslotenheid met de minister. Het was ook de AIVD die er mede voor zorgde dat een kandidaat-Kamerlid voor de PVV vorig jaar van zijn plek op de lijst afzag.

Toch is de onthulling van Human niet zomaar iets om aan voorbij te gaan. Verhagen kreeg destijds in en buiten het kabinet niet zijn zin, omdat betrokken ministers en ambtenaren zijn verzoek afwezen. Maar dat een minister, die tegenwoordig bovendien vicepremier is, een geheime dienst wenst in te schakelen om een volksvertegenwoordiger te bespioneren, het geeft te denken.