Nederlaag van het bezige denken

Het verzameld werk van de Roemeens-Franse schrijver Emil Cioran (1911-1995) is verschenen. Volgens hem was zelfmoord de ultieme poging het leven in eigen hand te nemen.

‘Om zichzelf van het leven te benemen, moet iemand verrast worden door het ongeluk, moet hij in staat zijn nog iets anders te kunnen zien. Alleen een frisse ziel, overweldigd door ontgoocheling, kan het besluit nemen tot zulk een beslissende daad.’

Wie zoiets schrijft moet óf een cynicus óf een ervaringsdeskundige zijn. In de daad van de hoogste wanhoop een paradoxaal teken van levenslust te zien, een bewijs van een nog altijd te grote hang aan het geluk, is een onbeschaamdheid die alleen de definitief ontgoochelde zich mág en de spotter zich wíl veroorloven.

De Roemeens-Franse schrijver en denker Emil Cioran (1911-1995) was waarschijnlijk allebei tegelijk. Hij schreef deze observatie als opmaat tot een korte beschouwing van de zelfmoord waarschijnlijk halverwege de jaren veertig. Vijf in het Roemeens geschreven boeken had hij al gepubliceerd, maar inmiddels had hij – vanaf het eind van de jaren dertig woonachtig in Parijs – besloten voortaan alleen nog in het Frans te zullen schrijven.

Dat zou uitmonden in een tiental boeken die nu in een voorbeeldig bezorgde editie zijn samengebracht in een deel van de Bibliothèque de la Pléiade. Het is een statig eerbetoon aan de man van wie in april van dit jaar de honderdste geboortedag werd gevierd.

Dit artikel werd gepubliceerd in NRC Handelsblad op Vrijdag 2 december 2011, pagina 2 - 3. Abonnees kunnen het hele artikel hier lezen.

    • Ger Groot