Kroaten kiezen voor partijen die corruptie bestrijden

Kroatische kiezers hebben zondag laten zien dat ze naar twee dingen snakken: economische ontwikkeling en een einde aan corruptie. Een coalitie van vier oppositiepartijen, gedomineerd door sociaal-democraten en liberalen, kreeg een meerderheid van 80 van de 153 zetels in het parlement. De regerende conservatieve partij HDZ is afgestraft en eindigt volgens de voorlopige telling met 47 zetels.

De afgelopen twee jaar heeft de regering onder druk van de Europese Unie serieus werk gemaakt van corruptiebestrijding. Daarbij ging een beerput open. Kiezers werden bevestigd in wat ze altijd al dachten: een groot deel van de politici die sinds de Kroatische onafhankelijkheid in 1991 aan de macht is geweest, heeft zich gecorrumpeerd en verrijkt.

Van die twintig jaar was HDZ er bijna zeventien aan de macht. De nu scheidende premier Jadranka Kosor volgde Ivo Sanader op. Sanader stapte in juli 2009 onverwacht op. In december 2010 werd hij aangeklaagd op verdenking van corruptie en in Oostenrijk gearresteerd.

Zoran Milanovic, leider van de sociaal-democraten en waarschijnlijk de nieuwe premier, hoefde dankzij de woede van burgers op HDZ weinig te doen om de verkiezingen te winnen. Hij kon eerlijk zijn over de slechte economische situatie. De Kroatische economie is nog altijd een schaduw van wat die voor de onafhankelijkheidsoorlog (1991 tot 1995) was. De staatskas is leeg.

De campagne van Milanovic draaide om een ‘cultuur van werken’ in plaats van de ‘cultuur van hebzucht’. Het land moet financieel ‘op dieet’, zei hij, en Kroaten zullen harder moeten werken voor minder geld.

Milanovic heeft onder meer beloofd ervoor te zorgen dat de staat snel haar openstaande rekeningen bij Kroatische bedrijven voldoet. Mogelijk is het nodig steun van het IMF te vragen om betalingsverplichtingen te blijven nakomen.