Kortkolom wetenschap

Vettax werkt beter als de fabrikant betaalt

Rotterdam. Een ‘vettax’, een belasting op calorierijk voedsel, kan beter worden opgelegd aan de producent dan aan de consument. Een belasting op zoetstoffen die in de fabriek worden verwerkt, is even effectief als een belasting op het product in de winkel, maar treft (arme) consumenten veel minder hard. Dit schrijven onderzoekers van Iowa State University in het wetenschappelijk tijdschrift Contemporary Economic Policy. Om overwicht te bestrijden denken beleidsmakers aan belasting op vet of suikerrijk voedsel. De onderzoekers bekeken negen producten die worden gezoet, zoals ontbijtgranen, vruchtensappen en slasaus. Ze vergeleken een belasting op het eindproduct met een belasting op de zoete ingrediënten zoals suiker en maïsstroop en met een belasting op alle zoetstoffen bij elkaar. Alle belastingen leiden tot minder gebruik van zoetstoffen, tot wel 36 procent (pannekoekstroop). Maar terwijl een belasting op het eindproduct voor de consument een drempel opwerpt van ruim 30 dollar per jaar, zorgt een belasting op zoetstoffen voor maar 5 dollar aan extra uitgaven. (NRC)

Klein verschil bepaalt ‘lekker’ of ‘schadelijk’

Rotterdam. Fruitvliegjes (Drosophila melanogaster) nemen aangename warmte én schadelijke chemicaliën waar met hetzelfde sensoreiwit. Tenminste, dat was het idee. Het gaat echter om twee eiwitvarianten die alleen in hun uiteinden verschillen. Het raadsel hoe fruitvliegjes hetzelfde eiwit kunnen gebruiken om zowel schadelijke als onschadelijke prikkels waarnemen is daarmee opgelost. Dat schrijven onderzoekers in een online artikel in Nature dat gisteren verscheen. Opvallend is dat de warmtegevoelige variant ook reageert op irriterende stoffen. De chemicaliënsensor reageert niet op warmte. De signalen lopen toch niet door elkaar, denken de biologen, doordat de warmtegevoelige eiwitten alleen in de kop actief zijn, en niet worden blootgesteld aan gevaarlijke moleculen. De chemische sensoren werken in het slurfje van fruitvlieg. (NRC)

MS blijft uit als eiwit op afweercel actief wordt

Rotterdam. Muizen met multipele sclerose (MS) worden minder ziek als een eiwit wordt geactiveerd dat zich bevindt op afweercellen in de hersenen en het ruggenmerg. Het eiwit dempt ontstekingsreacties, niet alleen in muizen, maar ook in mensen en andere zoogdieren. Het is aantrekkelijk om te speculeren dat dit eiwit (een RIG-I-like helicase, of RLH) een potentieel aangrijpingspunt is voor een MS-medicijn, schrijven Duitse onderzoekers in een gisteren online verschenen artikel in Nature neuroscience. Het is nog grotendeels een raadsel waarom sommige mensen multipele sclerose krijgen en dan soms snel verslechteren. MS is een ziekte die ontstaat na een doorgeschoten afweerreactie tegen een eenvoudige virusinfectie. Het nu gepubliceerde onderzoek vergroot het inzicht in de ingewikkelde reactiecascade die begint als een virus door afweercellen wordt opgemerkt en die een enkele keer tot MS leidt. (NRC)

Kleine vleermuis bijt het hardst van allemaal

Rotterdam. De gewone grootoorvleermuis (Micronycteris microtis) heeft relatief gezien de grootste bijtkracht van alle vleermuizen. De gewone grootoorvleermuis is een klein vleermuisje, ongeveer vijf tot zes centimeter groot. Deze vleermuizen verschalken hun prooien op veel verschillende manieren. Spinnen worden eerst gebeten in hun borststuk, overige insecten in hun kop. Darmen, vleugels en poten laat de vleermuis liggen. Behalve insecten eet deze vleermuissoort ook kleine hagedissen. De biologen filmden die diertjes in Panama en publiceerden hun observaties vrijdag in het wetenschappelijke tijdschrift PLoS ONE. (NRC)