Fraude op z'n Russisch

Stembiljetten scoren met een groen appeltje in je paspoort als teken, extra namen op de kiezerslijsten.

„De verkiezingen zijn een groot theater.”

Police detain an activist during a protest rally by opposition group "Another Russia" in central Moscow, December 4, 2011. Russians voted on Sunday in a parliamentary election seen as a test of Vladimir Putin's personal authority before his planned return to the presidency, and an electoral watchdog complained of 'massive cyber attacks' on a website alleging violations. REUTERS/Anton Golubev (RUSSIA - Tags: POLITICS ELECTIONS CIVIL UNREST) REUTERS

Natte sneeuw weerhoudt tientallen pro-Kremlinjongeren er niet van om tegenover het hoofdkwartier van geheime dienst FSB hun liefde voor Verenigd Rusland te uiten. Voor de camera’s van de staatstelevisie staan ze ook nog eens bloed af aan de transfusiedienst en hebben ze het over de grootse plannen die Vladimir Poetin voor hun toekomst bereidt. „Verenigd Rusland heeft als enige partij een reële kijk op ons land”, zegt de 30-jarige Michail Doegovitsj van een eco-jeugdbeweging. „Ze zetten zich in voor de jongeren en zorgen ervoor dat gepensioneerden een comfortabele oude dag hebben.”

Op dat moment liggen de websites van radiozender Echo Moskvy, dagblad Kommersant, verkiezingswaarnemersorganisatie Golos en nog enkele andere sites die stembusfraude melden dankzij cyberaanvallen al urenlang plat. Ook ziet het centrum van Moskou groen en grijs van de leger- en politietrucks. Anders dan bij de verkiezingen van 2007 wordt dit keer met alles rekening gehouden, nu Verenigd Rusland, de partij van Poetin en Medvedev, op een historische nederlaag lijkt af te stevenen.

Op stembureau 41 in de Pjatnitskajastraat komen aan het begin van de middag oppositieleiders Boris Nemtsov en ex-premier Michail Kasjanov hun stembiljet ophalen. Hun partij PARNAS mocht van de autoriteiten om onduidelijke redenen niet aan de verkiezingen meedoen. Nu nemen ze wraak door met een rode viltstift demonstratief een groot kruis op hun stembiljet te zetten. Nemtsov houdt het zijne op: ‘Geef ons de verkiezingen terug, schoften’, staat er over de namen van de deelnemende partijen geschreven. „We moeten protesteren tegen deze enorme verkiezingsfraude”, zegt hij. „ Maar voor Poetin zal deze dag in een fiasco eindigen. Hij zal zelfs achterovervallen van verbazing bij het zien van de uitslag van vandaag.”

Als hij het terrein van het stembureau afloopt, zegt hij: „De kiescommissies op de stembureaus krijgen geld uit de zwarte kas van het Kremlin en als de buitenlandse waarnemers afhankelijk zijn van Poetins gas, dan zullen ze morgen in hun verslag niet eerlijk hun mening geven.”

Op het perscentrum van Golos is internet ook gehackt. Twee dagen eerder is de verkiezingswaarnemersorganisatie door de rechter tot een geldboete veroordeeld, omdat zij schendingen van de kieswet op internet publiceerde. Bij een volgende veroordeling wordt Golos verboden.

Directeur Lilia Sjibanova is via een telefoonverbinding met haar waarnemers overal in Rusland verbonden. De waarnemers zijn in meer dan de helft van de stembureaus geweigerd om parallel aan de kiescommissie de stemmen te tellen. En in de meeste lokale kantoren van haar organisatie zijn de telefoonverbindingen geblokkeerd.

Enkele uren later, na het sluiten van de stembussen, zal Golos tweeduizend gevallen van stembusfraude op een speciale site publiceren. Ze variëren van rondtrekkende kiezers, die meerdere keren hun stem kunnen uitbrengen, tot stembureauvoorzitters die tegen betaling zelf de stembus vullen, allemaal voor Verenigd Rusland. Verslaggever Timoer Aljevski van radiozender Echo Moskvy heeft zich voor zo’n veelstemmer uitgegeven. „Zoals afgesproken met een activist van Verenigd Rusland heb ik op zes stembureaus een stembiljet gekregen. Ik hoefde alleen maar een sticker met een groen appeltje in mijn paspoort te plakken als teken. Als beloning heb ik een paar duizend roebel ontvangen. Er waren er die zo vijfenveertig stembureaus aandeden.”

In het stembureau in het gebouw van de architectenbond is Masja Gavrilova waarnemer voor oppositiepartij Jabloko. In tegenstelling tot de waarnemers van Verenigd Rusland en de Communistische Partij („alles is hier perfect verlopen”) heeft zij veel overtredingen gezien. „Meerdere pagina’s van de kiezerslijsten zijn ongenummerd. Die zijn dus later toegevoegd, met extra namen. De kiescommissie zit in het complot.”

Een paar honderd meter verderop, op het Triomfplein, zijn dan al de eerste arrestaties begonnen van een groepje van radicale activisten, die de uitslagen afwijzen. Vijfduizend politieagenten staan voor hen klaar.

Als om negen uur ’s avonds de exitpolls worden gepubliceerd, blijkt Verenigd Rusland maar 48,5 procent van de stemmen te hebben behaald. Een historisch dieptepunt. En 18,5 procent daarvan is vervalst, zegt de oppositie even later op Echo Moskvy.

Maar veel gewone Russen kan die uitslag niets schelen. „Die verkiezingen zijn een groot theater”, zegt een oude vrouw, die de arrestaties gadeslaat. „Uiteindelijk stemt toch iedere partij voor wat Poetin wil.”

    • Michel Krielaars