Fijnstof hier in Overschie? Ik ruik er niks van

Wegens vuil en stank van de A13 kreeg de Rotterdamse deelgemeente Overschie als eerste een 80-kilometerzone. Minister Schultz wil ervan af. Bewoners demonstreerden gisteren tegen het plan.

Iedere ochtend haalt Gerard Berkhout (63) een zwart laagje vuil van zijn raamkozijn. Fijnstof. Berkhout weet niet beter. Hij woont al zijn hele leven in de Rotterdamse deelgemeente Overschie. Daar zijn ze gewend aan het zwarte stofje. „Wat wil je ook”, zegt Berkhout terwijl hij wijst naar de half doorzichtige geluidsschermen verderop. „We zien de hele dag rode remlichten.”

Dwars door Overschie loopt de A13, één van de drukste verkeersaders van Nederland. ’s Ochtends, ’s middags en ’s avonds staat het verkeer er vast. Wegens de slechte luchtkwaliteit was dit in 2002 het eerste stuk snelweg in Nederland waar een 80-kilometerzone werd ingevoerd. Wonen in Overschie zou gelijk staan aan het meeroken van zeventien sigaretten per dag. Huisartsen stelden vast dat bewoners vlakbij de snelweg vaker dan gemiddeld kampen met problemen aan de luchtwegen.

Het zoontje van bewoonster Nadine Nicodem is één van hen. Het gezin woont nog geen vijftig meter van de snelweg vandaan en het 7-jarige jongetje is astmapatiënt. Volgens zijn moeder komt dat door de smog. „Als het windstil is, ruik je het gewoon”, zegt Nicodem. „Gore lucht. Alsof je met je hoofd boven een uitlaat hangt.” Voor haar zoontje wil Nicodem zo gauw mogelijk weg uit Overschie. „Hij heeft het vaak benauwd. Als we buiten Overschie zijn, hoest hij veel minder.” Maar haar huis staat al vijf jaar lang te koop. Nauwelijks kijkers.

Toch gaat het volgens minister Schultz (Verkeer, VVD) weer beter met de lucht in Overschie. Zij acht het daarom verantwoord de maximumsnelheid op het traject terug te brengen naar 100 kilometer per uur.

Deelgemeentevoorzitter Jan Markerink van Overschie moet er niet aan denken. Hij wijst op metingen van milieudienst DCMR waaruit blijkt dat de uitstoot van giftige stikstofdioxiden is verminderd sinds de invoering van de 80-kilometerzone. „Als je harder gaat rijden, levert dat meer fijnstof en lawaai op”, stelt Markerink. „Uit de metingen blijkt dat we op de goede weg zijn, maar de minister straft ons daarvoor. Omdat het milieu schoner is geworden, kan het wel weer wat viezer. Een idiote redenatie.”

Veel bewoners zijn het met hem eens: gisteren voerden zij een actie tegen de snelheidsverhoging. Met mondkapjes op onthulden ze een protestspandoek naast de rijksweg. Ook werden handtekeningen opgehaald.

Maar niet alle bewoners aan de rijksweg zijn tegen de plannen van minister Schultz. In huize Vermulm genieten ze juist van de snelweg. „Mijn vrouw doet niets liever dan auto’s kijken”, zegt Pieter Vermulm. „Ze kan uren turen vanuit het raam naar al het verkeer dat voorbijraast.” En al die fijnstof? Vermulm: „Ik ruik er niks van.”

Ook bewoner Kevin Koopman is gehecht geraakt aan ‘zijn’ rijksweg. „Hij hoort gewoon bij Overschie”, vindt Koopman. „De A13 heeft er altijd al gelegen. We weten niet beter.”

Gerard Berkhout vertelt dat de snelweg zelfs onderdeel is geworden van het taalgebruik. In Overschie spreekt men af ‘onder de snelweg’. Berkhout licht toe: „Dat is een Overschiese uitdrukking. Als je met elkaar afspreekt bij de snelwegdoorgang, zeggen wij: ik zie je onder de snelweg.”

Nee, van Berkhout hoeft het niet anders met de rijksweg. „Alleen jammer dat-ie zoveel lawaai maakt.”

    • Andreas Kouwenhoven