Dreigende acties op krantenredacties

Als het de bonden en de uitgevers deze week niet lukt een cao rond te krijgen voor journalisten, komen er acties. Om te beginnen bij de regionale kranten.

Minder dan 24 uur hebben de dagbladjournalisten en hun werkgevers nog om tot overeenstemming te komen. Anders dreigen er witte plekken in de krant.

Morgen om 12 uur ’s middags verloopt het ultimatum dat de NVJ, de vakorganisatie voor journalisten, heeft gesteld aan de branchevereniging voor dagbladen NDP om tot een nieuwe cao te komen voor de drieduizend dagbladjournalisten. De kans dat er voor die tijd een akkoord wordt bereikt lijkt klein. En dus bereidt de NVJ zich voor op acties: lege vakken in de kranten en zogenoemde ‘stiptheidsacties’, alleen werken volgens de in de cao afgesproken werkweek van 38 uur.

De onderhandelingen tussen NDP en NVJ duren al negen maanden en werden vorige week maandag afgebroken. Werkgevers willen een versobering van de pensioenregeling en het afschaffen van de auteursrechtenvergoeding. Ook moeten de extra vrije dagen voor oudere journalisten (seniorendagen) over de hele redactie worden verdeeld, vindt de NDP. De helft van de redacties is binnenkort ouder dan 55 jaar. Veel kranten komen door de extra vrije dagen van ouder personeel in de problemen. De NVJ eist onder meer een loonsverhoging van 2 procent per jaar en een structurele uitbetaling van de auteursrechtenvergoeding.

Krantenbedrijven hebben het zwaar: het aantal lezers en adverteerders loopt terug. Daar hebben ook de journalisten de prijs voor betaald: een loonsverhoging van 0 procent in 2009 en 2010 en ontslagen op de redacties van vrijwel alle kranten, die hebben geleid tot toenemende werkdruk. Uit onderzoek van de NVJ blijkt dat 30 procent van de dagbladjournalisten structureel meer werkt dan de cao voorschrijft.

Volgens de NVJ hebben de journalisten genoeg te lijden gehad. Het aantal dagbladjournalisten in vaste dienst, nu ongeveer eenvijfde van het totaal aantal journalisten in Nederland, is in tien jaar tijd afgenomen van 4.500 naar 3.000. „Na jarenlange kaalslag wordt het weer tijd dat er in mensen wordt geïnvesteerd”, zegt Tom Gibcus van de NVJ. „Met de loonsverhoging van 2 procent zetten we in op behoud van wat we nu hebben. De afbraak moet stoppen. Het houdt een keer op.”

De NDP zegt een loonsverhoging in deze tijden „onrealistisch” te vinden. Woordvoerder Ad Verrest: „De begrotingen van krantenbedrijven geven zonder uitzondering een zorgelijk beeld. We moeten met de hand op de knip werken om niet in de problemen te komen.”

De hoge rendementen (tot wel 25 procent) die investeerders kunnen verdienen op hun in krantenbedrijven gestoken miljoenen geven volgens de NDP onterecht het beeld dat het met krantenbedrijven helemaal niet zo slecht gaat. „Wat we nog verdienen komt allemaal uit bezuinigingen en saneren”, aldus Verrest.

De NVJ verwacht dat vooral de regionale kranten het voortouw zullen nemen in de acties, die de komende twee weken plaats moeten vinden. Met journalisten die het werk neerleggen als laatste optie, iets dat twintig jaar geleden voor het laatst gebeurde.

De NDP zegt zich zorgen te maken. „Op acties zit niemand op te wachten”, zegt Verrest. „We moeten zuinig zijn op onze lezers. En acties kosten al snel geld, dat brengt ons alleen maar verder van huis.”

    • Stijn Bronzwaer