De Dokter was meer dan een voetballer

De voormalige aanvoerder van Brazilië overleed gisteren op 57-jarige leeftijd.

Behalve een legendarische voetballer was hij ook arts en en een politiek activist.

(FILES) A portrait taken in June 1985 of midfielder Socrates, selected to participate with Brazil's national football team to the 1986 World Cup taking place in Mexico from 31 May to 29 June. Former Brazil captain Socrates died on December 4, 2011 aged 57 from an intestinal infection, a spokesperson for the Albert Einstein Hospital announced. AFP PHOTO/ JORGE DURAN AFP

De Dokter, de Filosoof, of de Lange Magere werd hij wel genoemd. Hij was erudiet, politiek betrokken en luisterrijk. Maar vooral was Sócrates een begenadigd middenvelder, beroemd om zijn hakballen en geliefd om zijn elegante spel.

Sócrates Brasileiro Sampaio de Souza Vieira de Oliveira, zoals zijn volledige naam luidt, overleed gisterochtend op 57-jarige leeftijd aan de gevolgen van een darminfectie, in een ziekenhuis in São Paulo. Een legendarische speler die in eigen land steevast vereenzelvigd wordt met het oogstrelende voetbal van de Braziliaanse selectie van 1982, ook wel het beste nationale team genoemd dat nooit een WK won. In Brazilië, waar Sócrates als een van de voetbalgroten wordt beschouwd, is geschokt gereageerd op het vroegtijdig heengaan van de oud-speler. Op de laatste competitiedag van de Braziliaanse eredivisie werd gisteren bij alle wedstrijden een minuut stilte gehouden ter nagedachtenis van Sócrates. Oud-voetballer Zico, zijn partner op het legendarische middenveld in 1982 (met eveneens Paulo Roberto Falcão en Toninho Cerezo), sprak van een trieste dag. Volgens de Braziliaanse president Dilma Rousseff was Sócrates een briljante voetballer, die ook buiten het veld, met zijn maatschappelijk engagement, nooit had verzaakt.

Wat Sócrates, die eveneens gediplomeerd arts was, anders maakte, was zijn politiek activisme. Tijdens de militaire dictatuur (1964-1985) voerde hij bijvoorbeeld campagne voor de terugkeer naar de democratie. Als prominent speler van Corinthians in São Paulo, was hij een van de oprichters van een democratiseringsbeweging (Democracia Corintiana) die meer rechten aan de voetballers zou geven.

In het gezaghebbende weekblad Carta Capital schreef hij de afgelopen jaren doordachte columns over voetbal en aanverwante zaken. In een van zijn laatste columns, Sommigen dromen, anderen niet, kwam hij via Martin Luther King en allerlei andere historische figuren uit bij FIFA-baas Sepp Blatter en diens controversiële opmerkingen over de afwezigheid van racisme op de grasmat.

Vorige week werd Sócrates voor de derde keer in vier maanden met spoed opgenomen. In september, de voorlaatste keer dat hij was behandeld, werd al duidelijk dat zijn gezondheid fragiel was. Toen zei hij het zelf: hij had zijn lever kapot gedronken. Een nieuw orgaan had hij nodig om verder te kunnen, zo hoorde hij nadat hij zeventien dagen in het ziekenhuis had gelegen. Hij moest op een donorlijst worden gezet. Daarbij weigerde de levende voetbalheilige nadrukkelijk een voorkeursbehandeling te ontvangen.

Maar de laatste keer dat hij in het ziekenhuis belandde, kwam hij er niet meer levend uit. Hij en zijn vrouw waren vorige week onwel geworden na een etentje in een restaurant. De voedselvergiftiging werd de voetbalheld fataal.

In een recent interview had hij gezegd geen alcoholist te zijn, maar dat hij wel eens overdreef met het drinken. „Het regelmatig gebruik van alcohol beïnvloedde mijn carrière niet. Ik heb er ook geen problemen mee gehad, want ik was niet verslaafd. Er zijn lange periodes geweest dat ik geen alcohol gebruikte.”

In 1982 was hij de grote uitblinker op het WK. Hij viel op door zijn creatieve spel, zijn lengte van 1,91 meter en wilde krullen en baard – het uiterlijk van een Latijns-Amerikaanse revolutionair. Daarna, in 1986, beëindigde hij zonder wereldtitel zijn carrière als international. In totaal speelde hij 60 duels voor de Goddelijke Kanaries en maakte hij 22 doelpunten.