Amerikaanse werkgelegenheid biedt gemengd beeld

De toename van de werkgelegenheid in de Verenigde Staten met 120.000 arbeidsplaatsen in november duidt erop dat er meer banen worden geschapen. De scherpe daling van het werkloosheidscijfer naar 8,6 procent versterkt die indruk.

Maar achter deze cijfers gaat een tweedeling schuil: de werklozen gaan weer aan het werk, of geven juist hun hoop op een nieuwe baan op. Nu de deskundigen de situatie op de arbeidsmarkt bestempelen als van cruciaal belang voor de vooruitzichten van president Obama om herkozen te worden, zou de afname van de werkloosheid hem plezier moeten doen. Maar de overige implicaties zijn niet zo positief.

De maandelijkse aanwas van nieuwe banen was niet eens genoeg om de geschatte toename van de beroepsbevolking op te vangen die het gevolg is van de bevolkingsgroei. Maar de particuliere sector heeft 140.000 banen geschapen, en door herzieningen van de cijfers over september en oktober mochten daar nog eens 72.000 arbeidsplaatsen bij worden opgeteld. Alles bij elkaar levert dit toch een gezonde werkgelegenheidsgroei op. Er kwamen na seizoenscorrecties zo’n 50.000 banen in de detailhandel bij, wat erop duidt dat winkeliers een goede omzet tijdens de feestdagen verwachten.

Als het om het werkloosheidscijfer gaat, is het beeld lang niet zo rooskleurig. Ongeveer de helft van de grote daling van 0,4 procentpunt is het gevolg van het feit dat de beroepsbevolking is verminderd met 315.000 mensen. Het percentage van de totale bevolking dat tot de beroepsbevolking mag worden gerekend, is in november opnieuw met 0,2 procentpunt gedaald naar 64, na in maart 2000 gepiekt te hebben op 67,3. In januari 2007 stond het op 66,4. Het aantal langdurig werklozen is ook toegenomen, tot 43 procent van de mensen die officieel als werkloos staan geregistreerd.

Nu de werkloosheid afneemt en er tegelijkertijd meer mensen zijn die niet langer naar een baan uitkijken, kan het aantal beschikbare werknemers in rap tempo dalen. Dit zou kunnen leiden tot personeelstekorten en looninflatie.

Bovendien kan aanhoudende langdurige werkloosheid, zowel binnen als buiten de officiële beroepsbevolking, sociale problemen met zich meebrengen. En elke toename van het werk ‘buiten de boeken’ – ook al is dit misschien gunstig voor een deel van de langdurig werklozen – zou weinig goeds inhouden voor de belastinginkomsten van de overheid.

Zoals het er nu naar uitziet zal het officiële werkloosheidscijfer, het in politieke zin belangrijkste cijfer uit de maandelijkse rapportage over de arbeidsmarkt, blijven dalen. Dat is waarschijnlijk goed nieuws voor het campagneteam van Obama.

Maar de werkloosheid is nog steeds hoog, en de structurele veranderingen in de beroepsbevolking zijn zorgwekkend. Als de president inderdaad wordt herkozen, zal hij snel met oplossingen moeten komen voor de gevolgen daarvan.

Martin Hutchinson

    • Martin Hutchinson