Exit polls Rusland wijzen op ‘historisch dieptepunt’ voor partij van Poetin

Poetin toen hij vandaag zelf ging stemmen. Foto AP / Ivan Sekretarev

Afgaande op de eerste exit polls van de parlementsverkiezingen in Rusland, heeft de machthebbende partij van Poetin, Verenigd Rusland, flink verloren. Het zou 48,5 procent van de stemmen hebben verworven, tegenover 64 procent in 2007.

De Communistische Partij lijkt de grote winnaar van de parlementsverkiezingen te zijn. Volgens de peilingen kunnen de communisten rekenen op zo’n twintig procent van de stemmen.

De resultaten zouden betekenen dat Verenigd Rusland 220 zetels krijgt in het parlement, waar het nu 315 zetels bezit. Poetin raakt daarmee zijn meerderheid kwijt. Uiteraard kan de uiteindelijke uitslag nog afwijken van deze eerste indicaties, maar duidelijk is al dat Verenigd Rusland nog forser heeft verloren dan vooraf verwacht werd, zegt ook onze correspondent Michel Krielaars:

“Volgens de laatste peilingen zou er 53 procent behaald worden en het is nog veel lager geworden. Bovendien is er gigantisch gefraudeerd: ik hoor verhalen van stembureaus in Moskou waar mensen van Verenigd Rusland naar binnen liepen en hele stapels stembiljetten door de gleuf propten, zonder dat daar iets van werd gezegd. Je kunt een groot gedeelte van die 48,5 procent aan fraude toewijzen en dan concluderen dat Verenigd Rusland een historisch dieptepunt heeft bereikt.”

Poetin stemt in Moskou. Foto AFP / Alexei Nikolsky

Poetin stemt in Moskou. Foto AFP / Alexei NikolskyPoetin stemt in Moskou. Foto AFP / Alexei Nikolsky

Peilingen wezen al op verlies

Poetin en Verenigd Rusland domineren de Russische politiek al meer dan tien jaar en de partij heeft momenteel een tweederde meerderheid in de Doema. Poetin heeft vermoedelijk niet langer de meerderheid die nodig is om de grondwet te wijzigen zonder de steun van de drie andere partijen in het parlement. Maar zo heel veel zal er niet veranderen, zegt Krielaars:

“Het parlement heeft hier nooit echt gefunctioneerd. Een échte oppositiepartij als Jabloko heeft het niet gehaald en je mag verwachten dat de andere partijen in de Doema gewoon met Verenigd Rusland mee zullen stemmen. Een democratie is het niet.”

Maar:

“Medvedev zei laatst nog minimaal 55 tot 60 procent te willen. Dit is wat dat betreft ver onder wat ze nodig hadden om zich te kunnen legitimeren. Je kunt zeggen dat de campagnes van tegenstanders - die VR ‘de partij van oplichters en dieven’ noemden - succes hebben gehad.”

Vooral in miljoenensteden als Moskou en Sint-Petersburg geniet Verenigd Rusland, de afgelopen jaren aangevoerd door huidig president Dmitri Medvedev, weinig steun. Een verlies bij de verkiezingen was daarom al het dreigende scenario voor Verenigd Rusland.

In die grote steden was de opkomst vandaag bijzonder laag. Een teken dat er niet meer geloofd wordt in het systeem, zegt Krielaars:

“De landelijke opkomst is 50,4 procent, maar de verschillen zijn enorm. Op de Kaukasus stemde tussen de 55 en de 70 procent, in de grote steden slechts 18 procent. Een teken dat men daar - in tegenstelling tot 2007 - het vertrouwen in de politiek heeft opgegeven. Ze weten dat ze in de maling genomen worden.”

‘Politieke instabiliteit als meer partijen regeren’

Poetin heeft gewaarschuwd dat een breder aanbod van partijen tot politieke instabiliteit kan leiden. Slechts zeven partijen mochten bij de verkiezingen kandidaten naar voren schuiven en de meest uitgesproken oppositiebewegingen mochten zich niet registreren en campagne voeren. Poetin was gebrand op goede resultaten bij de parlementsverkiezingen om zo de weg te bereiden voor zijn terugkeer als president in de presidentsverkiezingen in maart.

Partijen beschuldigen Verenigd Rusland van fraude

Juist omdat er zoveel op het spel staat, rezen de vermoedens van corruptie bij de verkiezingen. De meeste partijen zeggen weinig vertrouwen te hebben in een eerlijk verloop. De Communistische Partij en de liberale Jabloko-partij klaagden vandaag dat er op grote schaal fraude wordt gepleegd door aanhangers van Verenigd Rusland, schrijft persbureau AP. Volgens hen worden waarnemers gehinderd in hun werk. Uit Vladivostok kwamen klachten van stemmers dat Verenigd Rusland kiezers gratis voedsel gaf in ruil voor hun stem. In Sint-Petersburg zag een fotograaf van het persbureau AP hoe een embleem van Verenigd Rusland op de gordijnen van stemhokjes was geplakt.

De websites van Echo Moskvy, een prominent onafhankelijk radiostation, en van Golos, de enige onafhankelijke organisatie voor verkiezingswaarnemers, waren vandaag uit de lucht.