‘Verhagen wilde AIVD op Wilders zetten wegens Fitna’

Verhagen, Wilders en Rutte in juni vorig jaar tijdens een Kamerdebat over de moeizame formatie. Foto NRC / Roel Rozenburg

Maxime Verhagen heeft als minister van Buitenlandse Zaken geprobeerd de inlichtingendienst AIVD in te schakelen om de gangen van PVV-leider Geert Wilders na te gaan. Hij wilde zo meer te weten komen over inhoud en verschijningsdatum van de omstreden film Fitna die Wilders had aangekondigd.

Dat blijkt uit een reconstructie van omroep Human die maandag wordt uitgezonden, schrijft NRC Handelsblad vandaag. Wilders meldde eind 2007 te werken aan een film met kritiek op de Koran. Dit leidde tot grote onrust bij het laatste kabinet-Balkenende, dat vreesde voor heftige reacties uit de moslimwereld. In de film zouden mogelijk beelden komen van het verscheuren van bladzijden uit de Koran.

Begin maart werd bekend dat binnen het kabinet was overwogen de film uit voorzorg te verbieden en dat de landsadvocaat daarvoor om advies was gevraagd. Volgens de documentairemakers Hans Hermans en Martin Maat was dit idee afkomstig van minister Verhagen. Zij baseren zich op twee ministers uit het kabinet die anoniem willen blijven.

Volgens dezelfde bronnen heeft minister Verhagen in de marge van een vergadering van de ministerraad geopperd de AIVD te laten nagaan wanneer Wilders zijn film wilde uitbrengen. Wilders werd permanent bewaakt en zijn bewakers zouden informatie kunnen doorspelen. Maar Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding Joustra voelde daar niets voor. Bewakers zijn geen spionnen, vindt hij. „Daar moet je toch een cesuur in aanbrengen anders kan je mensen niet meer beveiligen”, zegt hij in de uitzending.

Toenmalig minister Ter Horst van Binnenlandse Zaken zegt het idee direct “gekilld” te hebben. “Ik zet niet de AIVD in op de handel en wandel van Tweede Kamerleden.”
Minister Verhagen wilde niet direct reageren. In een schriftelijke verklaring laat hij weten dat het kabinet ernaar streefde “eventuele risico’s vanwege de film voor Nederlanders en Nederlandse bedrijven in het buitenland zoveel mogelijk te beperken”. Geert Wilders was gisteren niet bereikbaar voor commentaar.

    • Pim van den Dool