De favoriete boksbal op klimaatconferenties

Canada is al jaren de favoriete boksbal van deelnemers aan klimaatconferenties. Het land heeft het Kyoto-protocol over het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen geratificeerd, maar houdt zich niet aan de afspraken.

Ook op de klimaattop in het Zuid-Afrikaanse Durban, waar wordt gesproken over een nieuw klimaatverdrag, krijgt Canada er weer flink van langs. Van China tot aartsbisschop Desmond Tutu – allemaal waren ze verontwaardigd over het onbevestigde bericht dat Canada zich voor het einde van dit jaar uit Kyoto wil terugtrekken.

De Conservatieve regering van premier Stephen Harper zou van plan zijn het protocol na Durban de rug toe te keren. Zo wil de regering voorkomen dat ze het teveel aan CO2-emissies moet compenseren met de aankoop van emissierechten. De Canadese milieuminister Peter Kent had al laten weten dat Canada, evenals Rusland en Japan, niet bereid is om verdere afspraken te maken onder Kyoto.

De uitstoot van Canada is, mede door de exploitatie van de Canadese teerzanden, de afgelopen jaren sterk toegenomen. Ten opzichte van het ijkjaar 1990 lag de Canadese uitstoot in 2009 17 procent hoger – terwijl het zijn uitstoot in 2012 juist met 6 procent moet hebben gereduceerd.

Kent wilde het voornemen voor zijn vertrek naar Durban „bevestigen noch ontkennen”. Maar de kritiek in het buitenland was hard. Volgens Tutu staat de Canadese klimaatpositie in schril contrast tot het „leiderschap” dat Canada in voorbije decennia toonde in de wereld, zoals bij de strijd tegen apartheid in de jaren tachtig. Zuid-Afrika vroeg zich af waarom Canada eigenlijk naar Durban was gekomen.

Canadezen zijn gevoelig voor dit soort kritiek. Ze zien hun land als een verantwoordelijke wereldburger, bereid om multilaterale afspraken te maken.

Canada steekt graag positief af bij buurland Verenigde Staten, dat egoïstisch zijn eigen gang zou gaan. Dat was ook een belangrijk motief voor de vorige, liberale regering om Kyoto in 2003 te ratificeren. Een rol als saboteur van het klimaatprotocol past niet bij dat zelfbeeld – maar dat is wel waar Canada van wordt beticht.

Maar Harper ligt er niet wakker van hoe anderen zijn land zien. Zijn regering kaatst de bal terug: afspraken over uitstootvermindering? Prima, maar alleen als de VS en opkomende vervuilers als China en India ook meedoen.

Hij krijgt in eigen land niet alleen kritiek op dat standpunt. Kyoto is „een schimmenspel” zei columnist Rex Murphy van de omroep CBC. De deelnemers „blijven doen alsof”. Hij is blij het de eerlijkheid: „Als de regering niet van plan is de groei van de Canadese industrie te verminderen om uitstoot te verlagen, dan is het alleen maar eerlijk om dat te zeggen.”

Ook dagblad The Globe and Mail was het eens met de aanpak om „geen verwachtingen te wekken dat het kabinet Canada zal binden aan een intensievere versie van Kyoto”. Volgens de krant zou Kent er in Durban echter goed aan doen „actief mee te werken aan de vorming van een wereldwijde consensus – een voorwaarde voor een echt internationaal verdrag over klimaatverandering”.

Frank Kuin

    • Frank Kuin