Sol Gabetta zingt een ijl duetje met eigen cello

Kon. Concertgebouworkest o.l.v. Juraj Valcuha, m.m.v. Sol Gabetta (cello). Barber, Von Weber en Rachmaninoff. Gehoord: 1/12 Concertgebouw A’dam. Herh.: 2/12 Radio 4: 18/12, 14.15 uur. ****

Mag ik van jou van de klassieke musici met een twist…. de zingende celliste?

Een desoriënterend effect gaf het gisteravond, toen celliste Sol Gabetta begon mee te zingen met de ijle en desolate winterklanken van Peteris Vasks. Diens Dolcissimo voorziet in Gabetta’s wens af en toe ook de eigen stem te mogen verheffen, en dus nam haar sopraan de melodielijn soepel over van de cello. De ongenaakbare klassieke soliste was opeens een kwetsbare moderne minstreel.

De keuze voor Peteris Vasks als toegift getuigde van meer neus voor avontuur dan het reguliere programma dat was samengesteld voor Juraj Valcuha (35), na Robin Ticciati en Pablo Heras-Casado het derde dirigeertalent dat deze herfst voor een belangrijk Nederlands orkest zijn debuut maakt.

De Slowaak Valcuha is chef-dirigent van het orkest van de RAI in Turijn en staat dit seizoen daarnaast voor meer belangrijke orkesten (New York, Boston). Zijn gebaren zijn zeker en enigszins ouderwets, zijn oor is precies. In Von Webers Ouverture Euryanthe – voor Valcuha vertrouwd repertoire – tastte hij snoepwinkelend alle instrumentgroepen af. Zilverige strijkers, aha! Kloeke houtblazers, hoor eens. Echt een eenheid werd het nog niet overal, en ook in de communicatie liep alles nog niet helemaal één-op-één. Maar een ferme en aanstekelijke Von Weber verrees hier wel. Je zou Valcuha graag eens horen in een symfonie die meer grote greep eist dan Rachmaninoffs brokkelige Derde, een werk dat ondanks fraaie vondsten en sappige modulaties niet voor niets 31 jaar geleden voor het laatst door het orkest werd gespeeld.

Gevolg was dat Juraj Valcuha’s debuut net wat minder imponeerde dan dat van celliste Sol Gabetta.

In Barbers hysterisch lastige Celloconcert hield ze zich virtuoos staande, ondanks de complexe ritmiek ook de ruimte nemend voor maximale vertellersvrijheid.