‘Privatiseren gevangenis levert geen besparing op’

De Penitentiaire Inrichting in Nieuwegein. Foto NRC / Arjan de Jongh

Het privatiseren van gevangenissen leidt niet tot een daling van de operationele kosten voor onder meer personeel, voedsel en vervoer. Dat blijkt uit een rapport (pdf) van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum dat Nieuwsuur in handen heeft.

In het regeerakkoord staat dat het kabinet privatisering van ‘relevante taken’ van het gevangeniswezen gaat voorbereiden om kosten te besparen. Het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum van het ministerie van Veiligheid en Justitie zou de ervaringen met privatisering van het gevangeniswezen in verschillende landen onderzoeken.

Uit het onderzoek zou echter ook blijken dat het nog maar de vraag is of de bouw van gevangenissen goedkoper is als dit wordt overgelaten aan een commercieel bedrijf. Minder goede gebouwen vragen immers meer onderhoud en dan is het financiële voordeel ook minder groot.

Directeur Jeroen van der Poel van het beveiligingsbedrijf G4S, dat nu al bewakingspersoneel levert en graag hele gevangenissen wil runnen, stelt in een reactie dat privatisering van gevangenissen wel degelijk leidt tot kostenbesparingen. Van der Poel:

“We werven sneller en tegen lage kosten onze mensen. Dat komt omdat we dat in een heleboel verschillende markten efficiënt hebben georganiseerd.”

In het rapport wordt geschreven dat er inderdaad studies zijn waar sprake is van een besparing op operationele kosten door lagere arbeidskosten en meer nadruk op efficiëntie in het werkproces. In de studies wordt echter geen rekening gehouden met additionele kosten, die de kostenbesparing van 2 tot 13,8 procent teniet doet, zo valt in het rapport te lezen.

“Op basis van de internationale literatuur concluderen we - rekening houdend met de weging van de studies - dat privatisering geen significant effect op de operationele kosten heeft.”

In Groot-Brittannië zou GS4 met de privatisering van de gevangenissen 5 tot 20 procent hebben bespaard.