Leve Co!

G elukkig is er nog altijd Co die ons helpt de blik af te wenden van het moeras Ajax. Even vreesde ik dat de Twente-coach reeds verstild was naar zijn oude knoken. Je zag hem niet in Studio Voetbal en je hoorde hem niet meer ontvlammen in brisante teksten na een wedstrijd. Alsof het provocatieve taalgevoel uit hem was genomen.

Maar ineens was hij weer in de volheid van zijn gearticuleerde verleden aanwezig. Met nieuwe oneliner: ranglijstjournalistiek.

Co Adriaanse is nog de enige cabaretier in het Nederlandse voetbal, al doet Gertjan Verbeek ook zijn best. Maar de coach van AZ is nog met een carrière bezig, Co alreeds met zijn aftocht. Dat scheelt in vrijpostigheid en parler vrai.

Er is nog weinig casuïstiek van het bloed onder Nederlandse trainers. Ze houden een verhaaltje, binnen de grenzen van hun toegedekte humeurigheid. Kantoorklerken. Vroeger waren zij het gezicht van de club. Nu zijn het aangespoelde managers en commissarissen die met hun heiligenlevens pronken. Of met hun waterhoofd.

Frank de Boer is politiek neutraal. Ronald Koeman is na de wedstrijd alweer met huizen in Portugal bezig. Fred Rutten houdt het op knipogen. En Ron Jans blijft een pedagogisch knipmes. Coaches zijn nu bang om zich te profileren. Op Verbeek en Adriaanse na dan. Het is prettiger praten met een materiaalman.

De eredivisie: gelikte industrie.

Juist daarom wordt het suïcidale tumult bij Ajax zo eindeloos uitgesmeerd in de media. Eindelijk reuring, eindelijk vijandbeelden, eindelijk een dorpsvete. Nu mag het, want Ajax doet allang niet meer mee aan de Europese top. Dus moet de opwinding uit eigen huis komen – op een mensenleven wordt niet gekeken. Maar het blijft sensatie van keukenpersoneel.

Aan dat familiaire geneuzel heeft Co Adriaanse nooit meegedaan. Hij hield zijn voetballeven in zelfbeheer. Steil in de leer, prompt in présence. Het maakt hem niet uit wie voorzitter is en welke regionale dagbladen of tv-zenders gevoelig liggen. Co gaat zijn eigen weg. Kritiek komt nooit verder dan zijn schoudervullinkjes. Noem het arrogantie uit vervlogen tijden, maar hij is tenminste nog baas in zijn eigen echokamer.

Dat is Fred Rutten niet meer. Eerder haas.

Het spel van FC Twente houdt dit seizoen niet over, zeggen kenners. Het antwoord van Co is ontroerend simpel: ranglijstjournalistiek. Met andere woorden: onkunde. Het is een opluchting dat er in het voetbal nog een paar rare snuiters zijn die niet aan lijntjes liggen met deze of gene van het journaille. Het is ook goed voor ons vak, want de laatste tijd was het incestueuze gehalte van sportjournalistiek wel erg misselijk makend.

Meer bedscènes dan analyse.

Van Co weet ik zeker dat hij in zijn hele voetballeven nog nooit een sms’je heeft gestuurd met het verzoek om een vriendelijk stukje in de krant. Hij moet er niet aan denken een uur lang bij Pauw & Witteman te poseren met nietszeggende teksten en lege grimassen. Dan liever een uurtje fietsen in Drenthe. Terwijl hij graag voor de spiegel mag staan met de gedachte dat hij op deze dag geen boeiender mens meer zal tegenkomen.

Zo ijdel is hij ook.

Maar hij maakt er geen slijmspoor van, behoudt afstand en distinctie, laat zich niet in het hart kijken. Tegen de achtergrond van de mores bij Ajax ben je een meneer. Of toch een autonome geest.

Zeldzame bron van mentale hygiëne ook.

    • Hugo Camps