‘Kans op overstromingen in Nederlands rivierengebied groot’

Versterking van de dijk tussen Oosterschelde en Schouwen-Duiveland, in de buurt van Zierikzee. Archieffoto uit 2005. Foto NRC / Vincent Mentzel

Het Nederlandse rivierengebied is veel minder goed beschermd tegen overstromingen dan de rest van het land. Het risico van dijkbreuk, grote schade en doden, is langs de grote rivieren relatief groot. Dit geldt in mindere mate ook voor Flevoland, en delen van Rijnmond en de Drechtsteden, zo schrijft NRC Handelsblad vanmiddag.

Dat blijkt uit twee rapporten van onderzoeksinstituut Deltares, die staatssecretaris Atsma (Infrastructuur en Milieu, CDA) deze week naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. In een tiental gebieden is de kans te overlijden door een overstroming groter dan één op honderdduizend. Nederland rekent doorgaans met een kans van één op miljoen.

Tot de risicogebieden behoren een aantal kleine, diepe polders langs de grote rivieren, die bij een doorbraak snel volstromen, en gebieden op de Zeeuwse en Zuid-Hollandse eilanden. In het rivierengebied is de kans het grootst dat een overstroming in één klap veel slachtoffers maakt. Het kwetsbaarst zijn Alblasserwaard en Vijfheerenlanden, Lopiker- en Krimpenerwaard, en het gebied Zuid-Holland Nieuwe Waterweg-Oost.

‘Kosten op orde brengen veiligheid 4 tot 7 miljard euro’

Het op orde brengen van de veiligheid kost volgens de onderzoekers de komende zestig jaar 4 tot 7 miljard euro. Daar zitten de kosten van maatregelen wegens klimaatverandering – een stijgende zeespiegel, soms meer rivierwater – niet bij; die worden geschat op 6 tot 12 miljard euro.

Het niveau van bescherming in het rivierengebied is bijna tien keer lager dan aan de Hollandse kust. Ten onrechte, menen de onderzoekers. Langs de kust stroomt vaak minder water binnen, en de diepte van de overstroming is er kleiner.

De relatief lage bescherming van het rivierengebied is in het verleden mede ingegeven door de gedachte dat overstromingen van rivieren beter te voorspellen zijn. Dat biedt betere mogelijkheden voor evacuatie. Toch kunnen er veel slachtoffers vallen, door de diepe ligging en snel stijgend water.

Eerder advies: maak niveau bescherming tegen overstromingen tien keer hoger

Eerder adviseerde een staatscommissie onder voorzitterschap van oud-minister Veerman het niveau van bescherming tegen overstromingen in Nederland tien keer hoger te maken. Uit de Deltares-studies blijkt dat de huidige normen voor onderscheiden regio’s niet goed zijn vastgesteld.

Deze week bleek zo’n derde deel van de belangrijkste dijken en waterkeringen onder de maat. Een recente toetsing van 3.767 kilometer dijken, duinen en dammen die beschermen tegen de kracht van het buitenwater, had uitgewezen dat 1.225 kilometer niet aan de geldende normen voldoet. Ook in vorige toetsingen waren veel dijken niet op orde.